ÖSYM Sınav İptali Davası 2026: Kopya Tutanağı, Sınavın Geçersiz Sayılması, Eşdeğer Sınav, 10 Günlük Dava Süresi ve Anayasa Mahkemesi

Geçersiz sayma, iptal, eşdeğer sınav: hangisi size uygulandı

ÖSYM Yönetim Kurulunun kararında hangi fıkraya dayanıldığı, davanın neyi tartışacağını ve kaybettiğiniz hakların kapsamını belirler. Aşağıdaki tablo, kararınızı okurken hangi satıra girdiğinizi bulmanız için üç işlemi yan yana koyuyor.

Yasak eşya listesi Kanunda değil, ÖSYM'nin Adayların ve Sınav Görevlilerinin Sınav Binalarına Giriş Koşullarına İlişkin Yönetmeliği'nde yazılıdır. Yönetmeliğin 10. maddesine göre aday sınav binasına yalnız kimlik belgesi, sınava giriş belgesi ve ÖSYM'nin izin verdiği araçlarla girer; çanta, cüzdan, cep telefonu, saat, anahtarlık, bluetooth cihazı, kulaklık, alyans dışındaki yüzük ve takılar, müsvedde kâğıt, ders notu ve cetvel yasaktır. Bina içinde sınav sırasında ya da sınavdan sonra bunları taşıdığı tespit edilen adayın sınavı geçersiz sayılır. Danıştay 12. Dairesi, anahtar ve ulaşım kartının da yasaklanmasına karşı açılan davada bu listeyi hukuka uygun buldu; görevliler kısa sınav süresinde masum görünen bir eşyanın kopya aracı olup olmadığını ayırt edemez (E.2020/2513, K.2022/5860, 29.11.2022).

İki yıllık sınav yasağı ve göreve son verme yalnız kopya, kopyaya teşebbüs niteliğindeki fiiller ve başkasının yerine sınava girme için öngörülür (m. 10/5). Kapalı telefon ya da sıradan bir kol saati gibi bir kural ihlali Kanunun 9. maddesindeki geçersiz sayma sonucunu doğurur; bu fıkrada süreli yasak yoktur. Sınırı tartışmalı dosyalar da çıkıyor. 2023 YKS'de elinde ve beline bağladığı hırkada formül kâğıtları bulunan adayın davasında Danıştay tetkik hâkimi fiili kopya değil yasak eşya bulundurma olarak nitelendirdi; Danıştay 8. Dairesi ise kopyanın sabit olduğuna karar verdi ve iki yıllık yasakla birlikte işlemi onayladı (E.2023/6095, K.2023/5556, 9.11.2023). Davada ilk tartışacağınız şey bu nitelendirmedir; yasak ve görevden çıkarma ona bağlıdır.

Kimlik kontrolünde sınav görevlisi adayın yüzünü sınava giriş belgesindeki ve salon tutanağındaki fotoğrafla karşılaştırır. Benzerlik konusunda kuşku varsa "kimliği kuşkulu aday" işlemi yapılır; görevli sınava girenin belgedeki kişi olmadığına kesin kanaat getirirse sınav iptal edilir, aday ve yerine giren hakkında tutanak tutulup kolluğa teslim edilir (Yönetmelik m. 10/1-f, g). Tıpta Uzmanlık Sınavında ÖSYM ayrıca bütün cevap dağılımlarını bilgi işlem yöntemleriyle inceler; ikili veya toplu kopya sonucuna vardığı salonlarda ilgili adayların cevaplarının bir kısmını ya da tamamını iptal eder.

Tutanak, kamera kaydı ve cevap benzerliği

ÖSYM kararını salon tutanaklarına, kamera ses ve görüntülerine, telefon kayıtlarına ve ihbarlara dayandırabilir (6114 m. 9/5). Kopya şüphesinde görüntü çözümlemesi, yazı ve imza karşılaştırması yapar, cihaz içeriğinin kopyasını alır (m. 9/7). Mahkemeler bu delillerin her olayda neyi gösterdiğine bakıyor; son yıllardaki üç Danıştay kararı ölçünün nerede durduğunu gösteriyor.

• Masa değiştirme. 2024 e-YDS'de farklı illerde oturan iki aday bir dakika arayla başvurup aynı sınav merkezini seçmiş, aynı salona yerleştirilmiş, sınav başladıktan sonra birbirinin masasına oturmuştu. Aday tuvaletten dönerken acele edip yanlış masaya oturduğunu söyledi. Salon tutanağı ve kamera görüntüsü inceleme raporu karşısında idare mahkemesi davayı reddetti, Danıştay 8. Dairesi kararı onadı; sınavın geçersiz sayılması ve iki yıllık yasak kesinleşti (E.2024/2505, K.2024/2810, 14.5.2024).
• Kopya kâğıdı. 2023 YKS'de tutanağa adayın kopya çektiği, bir kâğıdın elinden, iki kâğıdın hırkasından alındığı yazılmıştı. İdare mahkemesi, kâğıtların kullanıldığını gösteren kamera kaydı ya da cevap kâğıdı incelemesi olmadığı için işlemi iptal etti. Danıştay 8. Dairesi, sınav müfredatına ait formüllerin yazılı olduğu kâğıdın sınav sırasında adayın elinde bulunmasını kopyanın ispatı saydı ve davayı reddetti (E.2023/6095).
• Kitapçık numarası ve aynı cevap deseni. 2024 Millî Savunma Üniversitesi sınavında aday, önünde oturan adayın soru kitapçığı numarasını kendi cevap kâğıdına kodlamıştı; kitapçıklarda soruların ve şıkların yeri farklı olduğu hâlde iki adayın Türkçe testindeki cevap deseni birebir aynıydı. İdare mahkemesi kopyanın somut olarak ispatlanmadığı gerekçesiyle işlemi iptal etti; Danıştay 8. Dairesi oyçokluğuyla kararı kaldırıp davayı reddetti (E.2024/2996, K.2024/3500, 4.6.2024). Karşıoyda kalan üye, ortak doğru ve yanlış sayılarının ara kararla tespit edilmesini istedi.

Cevap benzerliğinin ağırlığı sınavın üzerinden geçen zamana göre değişir. Anayasa Mahkemesi, sınavdan hemen sonra daha düşük bir şüphe seviyesinde eşdeğer sınava çağırmayı makul görürken, on yıl geçtikten sonra adayın usulsüzlük yaptığının somut olarak ortaya konmasını şart koştu. Aynı kararda %98 oranında aynı cevap desenine sahip başka bir adayın bulunmasını yeterli görmedi: yanlış şıklar arasında doğruya çok yakın bir çeldirici varsa adayların yanlış cevapları aynı şıkta toplanabilir; Mahkeme her bulgunun ayrı ayrı irdelenmesini istedi; her biri yetersiz kalan bulguları birleştirmek varsayıma dayalı bir sonuca götürür (Yunus Yıldırım ve diğerleri, 12.7.2023, §§ 38, 40).

Tutanağın da sınırı Anayasa Mahkemesi kararlarında çizildi. 2012 Lisans Yerleştirme Sınavında yerine başkası girdiği ve soğuk damgasız sahte nüfus cüzdanı kullanıldığı tutanakla tespit edilen aday, kamera görüntülerinin izlenmesini ve el yazısının karşılaştırılmasını istemiş, mahkemeler bunları yapmadan davayı reddetmişti. Anayasa Mahkemesi, adayın itirazlarını mahkemeler önünde ileri sürebildiğini ve iki yıllık yasağın yükseköğretime erişimi tamamen engellemediğini belirterek başvuruyu oyçokluğuyla kabul edilemez buldu (Sedat Oktar, 8.2.2018, §§ 31-34).

Bu kararlardan dava dilekçesi için çıkan adımlar şunlar:

1. ÖSYM Yönetim Kurulu kararını ve dayandığı tutanağı, kamera inceleme raporunu, analiz raporunu dosyaya getirtmesini mahkemeden isteyin. Kararınız hangi fıkraya dayanıyorsa (9/5 mi, 10/5 mi) dilekçede onu tartışın.
2. Salonun kamera kaydının, oturma planının, cevap kâğıdınızın ve kitapçık numaranızın incelenmesini isteyin. Cevap benzerliği ileri sürülüyorsa ortak doğru ve ortak yanlış sayılarının ayrı ayrı tespitini talep edin; bu, Danıştay kararındaki karşıoyun istediği incelemedir.
3. Eşyanın niteliğini ve olayın anını açıklayın: saatin bilgisayar özelliği olup olmadığı, eşyanın sınav başlamadan mı görüldüğü, görevlilerin uyarı yapıp yapmadığı.
4. Delilin silinmesini beklemeyin. ÖSYM elektronik sınav kayıtlarını ve basılı sınavların cevaplarına ait elektronik verileri en az on yıl saklar; soru kitapçıkları sonuçların ilanından altı ay, cevap kâğıtları bir yıl sonra imha edilebilir, görüntüleri elektronik ortama aktarılmışsa daha önce de (6114 m. 7/4).

Yıllar sonra gelen eşdeğer sınav çağrısı ve Anayasa Mahkemesi

Eşdeğer sınav kuralı 2016'da 6764 sayılı Kanunla 6114 sayılı Kanunun 9. maddesine eklendi. ÖSYM sınavdan sonra incelediği belgelerde, elektronik kayıtlarda veya analizlerde olağandışı bulguya rastlarsa adayı, masrafını kendisi karşılayarak eşdeğer sınava çağırır; adayın sınavının geçerli sayılıp sayılmayacağına eşdeğer sınavın sonucuna bakarak Yönetim Kurulu karar verir; çağrıya rağmen sınava girmeyen adayın sınavı geçersiz sayılır (m. 9/8). Kanun bu inceleme için geriye dönük bir süre sınırı koymuyor. ÖSYM Yönetim Kurulunun 21.2.2018 tarihli usul ve esaslarına göre İhbar Değerlendirme Komisyonu adayın aynı türdeki bütün sınavlarını puan ortalaması, olağandışı artış, soru güçlüğü ve ayırt edicilik verileriyle analiz eder, gerektiğinde soru kitapçıklarına ve cevap anahtarlarına bakar.

Kuralın en çok uygulandığı dosyalar, 2000'li yıllarda ÜDS veya KPDS'den aldıkları puanla doktora ve doçentlik yapan akademisyenlerdir. Öncü dosyada Fırat Üniversitesinde doçent olan başvurucu 2005 ÜDS'de 70 puan almıştı; daha önceki dört sınavda en yüksek puanı 41,25'ti. Adıyaman Üniversitesinin savcılığa gönderdiği bir isim listesi üzerine ÖSYM 2018'de, on üç yıl sonra, başvurucuyu eşdeğer sınava çağırdı. Ankara 14. İdare Mahkemesi davayı reddetti, Danıştay 8. Dairesi oyçokluğuyla onadı. Anayasa Mahkemesi, ihbarın hangi bulguya dayandığının ve ciddiyetinin hiç tartışılmadığını, rapordaki tek dayanağın puan ortalaması ve son iki sınav arasındaki fark olduğunu tespit etti. Uzun zaman sonra ortaya atılan bir iddiada "basit ve soyut bir şüphe" yetmez; adayın usulsüzlük yaptığına, ortak olduğuna ya da göz yumduğuna ilişkin bulgu somut olarak ortaya konmalıdır. Mahkeme eğitim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi (Özcan Bayrak, 3.11.2022, §§ 55-59). Başvurucu bu sırada sağlık raporu nedeniyle eşdeğer sınava girememiş, ÖSYM sınavını geçersiz saymış, üniversite de doktora diplomasını iptal edip ilişiğini kesmişti. Ankara 3. İdare Mahkemesi geçersiz saymayı, Elazığ 1. İdare Mahkemesi diploma iptalini ve ilişik kesmeyi iptal etti (§§ 21-23).

Anayasa Mahkemesinin bu çizgide verdiği kararlar aşağıda. Tablo, kendi dosyanızda hangi olgunun ihlal sonucuna götürdüğünü karşılaştırmanız için dosya olgusunu ve incelenen hakkı gösteriyor; kararların hepsi oybirliğiyle verildi.

Son kararın olayı, eşdeğer sınav dosyalarının bugün nasıl yürüdüğünü özetliyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesinde öğretim üyesi olan başvurucu 2009'daki iki ÜDS'den 17,50 ve 21,25, yedi ay sonra 2010 ÜDS'den 80 puan almıştı. ÖSYM'ye 2019'da gelen bir e-posta ihbarı üzerine eşdeğer sınava çağrıldı, iki kez sağlık mazereti sundu; ÖSYM ikinci mazereti kabul etmeyip puanı geçersiz saydı; başvurucu bu yüzden doktor unvanını kaybettiğini ve kadrosundan ayrıldığını belirtti. Ankara 5. İdare Mahkemesi işlemi iptal etti; Danıştay 8. Dairesi mazereti haklı görmedi ve davayı oyçokluğuyla kesin olarak reddetti. Anayasa Mahkemesi ihbarın ciddiyetinin tartışılmadığını, puan farkı dışında hiçbir tespit yapılmadığını ve yargısal denetimin yalnız mazerete odaklandığını belirterek eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi, yeniden yargılamaya ve 40.000 TL vekâlet ücretine hükmetti (Vedat Erim, §§ 21-25).

Anayasa Mahkemesi kararlarından sonra Danıştay 8. Dairesi yeniden yargılamalarda adaylar lehine karar verdi: eşdeğer sınava çağırma işleminin iptalini onadı (E.2023/4014, K.2023/3736, 12.9.2023; E.2024/6150, K.2024/5911, 26.11.2024) ve çağrı işlemi iptal edilen adayın sınavının mazeret gerekçesiyle geçersiz sayılmasını da hukuka aykırı buldu (E.2025/743, K.2025/466, 6.2.2025).

Çağrı yazısı elinize geçtiğinde her seçeneğin sonucu bellidir:

• Çağrıya karşı dava. Çağrı, Anayasa Mahkemesine göre doktora ve doçentliğin geçerliliği üzerinde yakın ve makul bir risk doğurduğu için hakka müdahaledir; çağrı yazısına karşı 10 gün içinde iptal davası açılır ve yürütmenin durdurulması istenir. Özcan Bayrak dosyasında bölge idare mahkemesi yürütmeyi durdurmuştu (§ 16).
• Sınava girmek. Eşdeğer sınavda düşük puan alan adayın eski sınavı geçersiz sayılabilir; Bahar Özgür'ün 2007'deki 85 puanı, eşdeğer sınavda 37,50 alınca geçersiz sayıldı. Anayasa Mahkemesi bu dosyada da ihlal buldu, çünkü çağrının kendisi somut bulguya dayanmıyordu (Mustafa Güneş ve Bahar Özgür, §§ 29-30).
• Sınava girmemek. Kanuna göre sınav geçersiz sayılır. Hastalık gibi bir mazeret varsa rapor ve hastane kayıtlarıyla aynı gün ya da en kısa sürede ÖSYM'ye bildirilir. Anayasa Mahkemesi, adayın acil servise başvurduğunu bildiren dilekçesinin gerçek olup olmadığı araştırılmadan verilen ret kararında gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine karar verdi (D.K. (2), §§ 19-20).
• Sonraki işlemler. ÖSYM'nin geçersiz saymasına dayanarak üniversitenin diplomayı, Üniversitelerarası Kurulun doçentliği iptal etmesi ayrı idari işlemlerdir; her birine kendi süresinde ayrıca dava açılır.

Dava süresi: 10 gün, itiraz ve süresi yazılmamış işlem

ÖSYM ve Millî Eğitim Bakanlığının merkezî ve ortak sınavlarına, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemlere ve sınav sonuçlarına karşı davalar İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/B maddesindeki hızlı usule tabidir. Kanun koyucu bu usulü, sınava katılan geniş kitlenin uzun yargılamalar yüzünden mağdur olmaması için 2014'te 6552 sayılı Kanunla getirdi. Usulün süreleri şöyle:

• Dava açma süresi 10 gündür; idareye başvurunun süreyi durdurduğu 11. madde uygulanmaz (m. 20/B-1-a, b). ÖSYM, kılavuzdaki sürede yaptığınız itirazı (6114 m. 8/4) incelerken dava süresi işlemeye devam eder.
• Mahkeme dilekçeyi 7 gün içinde inceler; ÖSYM 3 gün içinde savunma verir, bu süre bir kez 3 gün uzatılabilir. Mahkeme dosya tamamlandıktan sonra en geç 15 gün içinde karar verir (m. 20/B-1-c, ç, e).
• Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin karara itiraz edilemez (m. 20/B-1-d).
• İstinaf yolu yoktur: idare mahkemesinin kararına karşı tebliğden itibaren 5 gün içinde Danıştaya temyiz başvurusu yapılır; Danıştay 15 gün içinde karar verir ve kararı kesindir (m. 20/B-1-f, h, ı). Bu davalara Danıştay 8. Dairesi bakıyor.

Anayasa Mahkemesi kısaltılmış savunma süresini ve cevaba cevap dilekçesinin kaldırılmasını Anayasa'ya uygun buldu: ÖSYM sınavlarına ait her türlü bilgiye sahiptir, mahkeme de resen araştırma yetkisiyle gereken incelemeyi yapar (E.2014/189, K.2015/32, 19.3.2015).

Süre, kararın size bildirildiği ya da ÖSYM internet sayfasında ilan edildiği günü izleyen günden başlar; ÖSYM'nin internet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir (6114 m. 7/5). Süreyi kaçıran adayın elinde bir güvence daha vardır. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, yazılı olarak bildirilen ve dava süresi gösterilmeyen işlemlerde özel süre değil, idare mahkemelerinde 60 günlük genel sürenin uygulanacağına oyçokluğuyla karar verdi (E.2021/2, K.2022/1, 15.3.2022, RG 19.6.2022). Anayasa Mahkemesi de ÖSYM'nin internetten ilan ettiği tercih sonuçlarına karşı açılan ve işlemde süre gösterilmediği hâlde 10 gün geçtiği için reddedilen iki davada mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Birinde 2018 Tıpta Yan Dal Uzmanlık sonucu 1.10.2019'da ilan edilmiş, dava 21.10.2019'da açılmıştı (Serkan Atıcı, 4.2.2025, §§ 57-59); diğerinde 2021 Tıpta Uzmanlık ek yerleştirme sonucu 22.6.2021'de ilan edilmiş, dava 5.7.2021'de açılmıştı (Feyza Münevver Güngör, 26.2.2025). Anayasa Mahkemesinin aktardığı bir Danıştay 12. Dairesi kararı da adaya tebliğ edilen ÖSYM Yönetim Kurulu kararında 10 günlük süre bildirilmediği için 60 günlük süreyi uyguladı (E.2023/4944, K.2023/4984, 16.10.2023).

Hesabınızı 10 güne göre yapın. Bu süre geçmişse ve kararda dava süresi yazmıyorsa davayı 60 gün içinde açıp İçtihatları Birleştirme Kurulu kararına ve bu iki Anayasa Mahkemesi kararına dayanın.

Hatalı bir soru yüzünden puanınız düştüyse yol farklıdır: ÖSYM'ye soru itirazı ve soru iptali davası. Bu dava da aynı 10 günlük usule tabidir; ÖSYM ya da mahkeme bir soruyu iptal ederse o soru değerlendirme dışı bırakılır ve geçerli soruların puan değeri yeniden hesaplanır (6114 m. 7/2).

Davayı nerede, kime karşı, hangi taleple açarsınız

Özel bir yetki kuralı olmayan davalarda yetkili mahkeme, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m. 32). ÖSYM'nin merkezi Ankara olduğu için dava Ankara idare mahkemelerinde, davalı olarak Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı gösterilerek açılır. Anayasa Mahkemesinin incelediği ÖSYM dosyalarında davalara Ankara'daki idare mahkemeleri baktı. Dava UYAP üzerinden başka bir şehirden de açılır ve takip edilir.

Dilekçede şunlar yer alır: ÖSYM kararının tarihi ve sayısı, size bildirildiği ya da ilan edildiği tarih, olayın sizin anlatımınız, kararın dayandığı fıkra ve bu fıkranın şartlarının neden oluşmadığı, yukarıda sayılan delillerin getirilmesi talebi ve yürütmenin durdurulması talebi. Yürütmenin durdurulmasında atama, tercih veya yerleştirme takvimini belgeleyin; yerleştirme tamamlanıp başka adaylar göreve başladıktan sonra sonucu geri almak zorlaşır.

Kopya gerekçesiyle sınavı iptal edilen aday o sınavla atandığı görevden çıkarılır; Kanun bunu kurumun yetkililerine "derhal" yaptırır (m. 10/5). Görevine son veren işlem ÖSYM'nin değil kurumunuzun işlemidir; bu işleme karşı dava, son görev yaptığınız yerdeki idare mahkemesinde açılır (İYUK m. 33/2). Özcan Bayrak dosyasında üniversitenin diploma iptali ve ilişik kesme işlemine Elazığ 1. İdare Mahkemesi baktı. Bu işlemin dava süresini, işlemde yazan süreye göre hesaplayın; süre yazmıyorsa 60 gün uygulanır.

İptal davasıyla birlikte ya da iptal kararından sonra tam yargı davası açılarak kaybedilen atama, gecikme ve manevi zarar istenir (İYUK m. 12). Sınavın kötü koşullarda yapılmasından doğan zararda Anayasa Mahkemesi doğru yolu tam yargı davası olarak gösterdi: 2014'te sınav binasının yakınındaki bir kutlamanın gürültüsü yüzünden sınavının kendisi için iptalini isteyen adayın başvurusunu, milyonlarca adayın girdiği bir sınavı tek kişi için iptal etmenin orantılı olmadığı ve tazminat davasının daha etkili olduğu gerekçesiyle kabul edilemez buldu (Kübra Ece Altun, 18.4.2018, §§ 35-41).

Kazanırsanız: sonuç, atama ve tazminat

İptal kararı ÖSYM'nin işlemini ortadan kaldırır; ÖSYM kararın gereğini en geç 30 gün içinde yerine getirir (İYUK m. 28/1). Kanun, merkezî sınav davalarında verilen yürütmeyi durdurma ve iptal kararlarının sınava katılan kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanmasını emreder (İYUK m. 20/B-2). Sınav sonucunuz geri gelince ona bağlı yerleştirme ve tercih hakkınızı, bu haklar için ÖSYM'nin ve kurumun belirlediği takvim içinde kullanırsınız. Kaybedilen yıl, gecikmiş atama ve maaş farkı için tam yargı davası açılır (İYUK m. 12).

Diploma, doçentlik veya kadro ÖSYM işlemine dayanılarak kaldırıldıysa, ÖSYM işleminin iptali bu sonraki işlemlerin dayanağını ortadan kaldırır. Elazığ 1. İdare Mahkemesi, sınavın geçersiz sayılması iptal edildiği için diploma iptalinin ve ilişik kesmenin hukuka açıkça aykırı olduğuna karar verdi (Özcan Bayrak, § 23). Kurum bu kararların gereğini yerine getirmezse iptal kararıyla birlikte kuruma yazılı başvuru yapın.

Anayasa Mahkemesi eşdeğer sınav ve süre dosyalarında tazminat taleplerini reddetti; yeniden yargılamayı yeterli giderim saydı ve yargılama giderine hükmetti (D.K. (2), § 23; Serkan Atıcı, § 65; Mustafa Güneş ve Bahar Özgür, § 37). Parasal zararın asıl yolu bu yüzden idare mahkemesindeki tam yargı davasıdır.

Kopya ve sınav suçları

ÖSYM'nin işlemi bir idari işlemdir; kopya fiilleri ayrıca suçtur. 6114 sayılı Kanunun 10. maddesi şu fiilleri cezalandırır:

• Ses veya görüntü nakleden cihazla kopya çekmek ya da buna aracılık etmek; başkasının yerine sınava girmek ya da kendi yerine başkasının girmesine katkı sağlamak; bireysel veya toplu kopya çekmek ya da kopya çektirilmesine imkân sağlamak: bir yıldan dört yıla kadar hapis (m. 10/3).
• Kanuna göre gizli olan sınav bilgilerini hukuka aykırı elde etmek veya bulundurmak: bir yıldan dört yıla kadar hapis; bunları ifşa etmek: iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası (m. 10/2).
• Sınav sonuçlarını adayın lehine ya da aleyhine değiştirmek: üç yıldan sekiz yıla kadar hapis (m. 10/4). Suçlar bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse cezalar yarı oranında artırılır (m. 10/6).

Sınav sürerken soruları herhangi bir ortamda paylaşan, yayımlayan ya da umuma ileten kişiye ÖSYM Yönetim Kurulu 5.000 TL idari para cezası verir; fiil tekrarlanırsa ceza her defasında bir kat artırılır. Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; buna karşı dava ÖSYM'nin merkezinin bulunduğu Ankara'daki idare mahkemelerinde açılır (m. 10/9). Soruların sızdırılmasından yararlanarak kopya çektiği için sınavı iptal edilen aday, soruların kimden ve nasıl geldiği hakkında bilgi verirse Yönetim Kurulu sınav yasağını kısaltabilir ya da kaldırabilir (m. 10/7). Başkasının yerine sınava giren kişiyi sınav görevlileri tutanakla kolluğa teslim eder (Yönetmelik m. 10/1-g). Ceza hukukçusu Mustafa Limoncu'nun incelemesine göre bu ceza hükümleri yalnız ÖSYM'nin ve Millî Eğitim Bakanlığının sınavlarında uygulanır; üniversitenin kendi sınavındaki kopya bu maddeye girmez.

Danıştay kararından sonra: Anayasa Mahkemesi

Danıştayın temyiz kararı kesin olduğu için olağan yollar orada biter. Kararı öğrendiğiniz günden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılır (6216 sayılı Kanun m. 47/5); sürenin hangi günden başladığı AYM başvuru süresi ne zaman başlar yazısında, 2026 harcı AYM bireysel başvuru harcı yazısında. Bu dosyalarda Anayasa Mahkemesinin incelediği haklar dörttür: eğitim hakkı (Anayasa m. 42), özel hayata saygı (m. 20), gerekçeli karar hakkı ve mahkemeye erişim hakkı (m. 36).

Başvuru formunda şu olguları kararlarıyla birlikte gösterin: sınavın incelemeye alınmasına yol açan ihbarın içeriği ve ciddiyeti tartışıldı mı; ÖSYM puan farkı dışında somut bir bulgu ortaya koydu mu; sınavın üzerinden kaç yıl geçti; mazeretiniz araştırıldı mı; işlemde dava süresi gösterildi mi; esaslı itirazlarınız Danıştay kararında karşılandı mı. Anayasa Mahkemesi bu dosyalarda sınavın geçerli olup olmadığına kendisi karar vermiyor, ihlali tespit edip yeniden yargılamaya gönderiyor; Danıştay da yeniden yargılamalarda adaylar lehine karar verdi. Başvurunun aşamaları Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru rehberinde, eğitim hakkındaki diğer ihlal kararları eğitim hakkı ihlal kararları sayfasında. Sözlü sınav veya mülakatta elendiyseniz yol mülakat iptal davası, sınavı kazandığınız hâlde atamanız güvenlik soruşturması yüzünden yapılmadıysa güvenlik soruşturması olumsuz gelirse yazısında; üniversitenin verdiği disiplin cezası için öğrenci disiplin cezası yazısına bakın.