Sınav Notuna İtiraz 2026: Üniversitede Vize, Final ve Bütünleme Notuna İtiraz, Sınav Kâğıdını Görme ve Not Tespit Davası

İtiraz süresi ve yeri: yedi üniversitenin yönetmeliği

Yükseköğretim Kanunu sınav çeşitlerini ve ölçme-değerlendirmenin nasıl yapılacağını, Yükseköğretim Kurulunun temel ilkeleri çerçevesinde her üniversitenin senatosuna bırakır (2547 sayılı Kanun m. 44/b). Bu yüzden itiraz süresini ve itirazı inceleyecek makamı Kanun değil, üniversitenizin "Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim (ve Sınav) Yönetmeliği" belirler. Yönetmeliğinizin güncel metnini mevzuat.gov.tr'de "Üniversite Yönetmelikleri" bölümünde üniversitenizin adıyla arayarak bulursunuz.

Aşağıdaki tablo yedi üniversitenin yürürlükteki yönetmeliğinde sürenin ne zaman başladığını, dilekçenin nereye verildiğini ve itirazı kimin incelediğini gösteriyor. Üniversiteniz tabloda yoksa aynı üç bilgiyi kendi yönetmeliğinizin "sınav sonuçlarına itiraz" ya da "maddi hata" başlıklı maddesinde arayın.

Süreyi iki ayrıntı yüzünden kaçırırsınız. Birincisi başlangıç günüdür: Hacettepe'de süre notun sisteme düştüğü gün değil, akademik takvimdeki not teslim son günüdür; Ankara, Gazi ve Marmara'da ilan tarihidir. İkincisi gün hesabıdır: bu süreler iş günüyle sayılır, hafta sonu ve resmî tatil girmez. Ankara Üniversitesi süresinde yapılmayan itirazı "değerlendirmeye alınmaz" diye açıkça yazar (m. 40/3). Notunuz açıklandığı gün yönetmeliğinizdeki maddeyi okuyun ve dilekçeyi o hafta içinde verin.

Maddi hata ve yeniden değerlendirme

Yönetmeliklerin çoğu itirazı "maddi hata" ile sınırlar. Maddi hata, kâğıda bakınca görülen yanlıştır: bir sorunun hiç okunmaması, puanların yanlış toplanması, notun sisteme yanlış girilmesi, ara sınav ve final ağırlıklarının yanlış hesaplanması. Ankara Üniversitesi yönetmeliği notlar ilan edildikten sonra "maddi hata dışında not değiştirilmez" der (m. 40/1). Gazi Üniversitesi harf notunu dersi veren öğretim elemanının takdirine bırakır ve itirazı maddi hata sebebiyle kabul eder (m. 15/2, 15/10). Hacettepe ve ODTÜ yönetmelikleri de yalnız maddi hatayı anar.

Cevabınızın içerik olarak eksik puanlandığını düşünüyorsanız, örneğin doğru bir çözüme puan verilmediyse, yolunuz üniversiteye göre değişir. İstanbul Üniversitesi bu itirazı, biri sınavı yapan öğretim üyesi olmak üzere üç kişilik bir komisyona inceletir (m. 27/1). Marmara Üniversitesi öğretim elemanının sonucu yazılı ve gerekçeli bildirmesini ister (m. 22/3). Yönetmeliği yalnız maddi hatayı inceleyen bir üniversitedeyseniz içerik itirazınızın asıl yeri idare mahkemesidir; mahkeme puanlamanın kendisini bilirkişiye inceletir. Yönetmelikteki itirazı yine de yapın: ret cevabı dosyanıza girer ve üniversitenin kâğıda nasıl baktığını gösterir.

Dilekçede genel bir şikâyet yerine somut hatayı yazın: hangi soru, sizin cevabınız, cevap anahtarındaki cevap, verilen ve verilmesi gereken puan. "Notumun yükseltilmesini istiyorum" diyen dilekçe, maddi hata arayan bir yönetim kuruluna incelenecek bir şey göstermez.

İtiraz dilekçesi örneği

Aşağıdaki örnek vize, final ve bütünleme notu için aynı düzeni kullanır. Köşeli parantezli yerleri kendi bilgilerinizle ve yönetmeliğinizin madde numarasıyla doldurun; hata açıklamasını kâğıtta gerçekten gördüğünüzle sınırlı tutun.

[ÜNİVERSİTE] [FAKÜLTE] DEKANLIĞINA (yönetmeliğinize göre: [BÖLÜM] BAŞKANLIĞINA / ÖĞRENCİ İŞLERİ BÜROSUNA)

İtiraz eden: [Ad soyad, öğrenci numarası, bölüm ve sınıf, telefon, e-posta]
Konu: [Ders kodu ve adı] dersinin [ara sınav / final / bütünleme] sınavı notuna itiraz

Açıklamalar: 1. [Tarihte] yapılan [ders adı] dersinin [sınav türü] sınavından aldığım [puan] puan [tarihte] öğrenci bilgi sisteminde ilan edilmiştir. 2. [Somut hata: “3. sorunun ikinci sayfadaki cevabı okunmamıştır” / “2. soruya verdiğim cevap cevap anahtarıyla aynı olduğu hâlde puan verilmemiştir” / “ara sınav ve final ağırlıkları ders bilgi paketinde ilan edilen yüzde 40 ve yüzde 60 oranlarına göre hesaplanmamıştır”]. 3. Sınav kâğıdımı, soru kâğıdını ve puanlama baremini incelemek istiyorum.

İstem: [Üniversite] Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinin [madde] maddesi uyarınca sınav kâğıdımın yeniden incelenmesini, tespit edilecek hatanın düzeltilerek notumun yeniden belirlenmesini, sonucun tarafıma yazılı ve gerekçeli olarak bildirilmesini ve sınav kâğıdımı inceleme imkânı tanınmasını talep ederim. [Tarih, ad soyad, imza]

Ekler: Not ilanının ekran görüntüsü; varsa ders bilgi paketinin ilgili sayfası.

Dilekçeyi evrak kaydına verip tarih ve sayı alın; otomasyon sistemiyle başvurduysanız başvuru ekranını kaydedin. Bu tarih, dava süresini hesaplarken elinizdeki tek kanıttır.

Sınav kâğıdınızı görme hakkı

Yönetmelikler kâğıdın öğrenciye nasıl gösterileceğini çoğunlukla yazmaz, ne kadar saklanacağını yazar: Ankara (m. 27), İstanbul (m. 24), Hacettepe (m. 27) ve Balıkesir (m. 21/10) üniversitelerinde sınav evrakı iki yıl, Gazi Üniversitesinde beş yıl saklanır (m. 14). Kâğıdınıza ulaşmanın kanuni yolu 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunudur.

Fakülteye ya da üniversitenin bilgi edinme birimine yazılı başvurun ve istediğiniz belgeleri tek tek sayın: kendi cevap kâğıdınız, soru kâğıdı, cevap anahtarı ya da puanlama baremi ve not çizelgesindeki satırınız. Kurum 15 iş günü içinde cevap verir; başka bir birimden belge gerekiyorsa gerekçesini bildirerek bu süreyi 30 iş gününe uzatır (m. 11). Kurum belgenin onaylı kopyasını verir; kopya veremiyorsa belgenin aslını incelemenize ve not almanıza izin verir (m. 10).

Üniversiteler bu başvuruları çoğu zaman "sınav evrakı erişime kapalı" diyerek reddediyor. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu böyle bir dosyada ölçüyü koydu. Adalet Bölümü birinci sınıf öğrencisi, İdare Hukuku final sınavının soru ve cevaplarını CİMER üzerinden istemiş, fakülte reddetmişti. Kurul, sınav güvenliğini ve soruların telif hakkını gözeterek kopya verilmesini reddetti; öğrencinin kendi sınav kâğıdını ve cevap anahtarını gözetmen eşliğinde yerinde incelemesine imkân verilmesi gerektiğine oybirliğiyle karar verdi (28.4.2021, 2021/666). Başvurunuz reddedilirse ret yazısının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Kurula itiraz edersiniz; Kurul 30 iş günü içinde karar verir ve bu itiraz, ret işlemine karşı dava açma sürenizi durdurur (m. 13).

Bilgi edinme başvurusu not davasının 60 günlük süresini durdurmaz. Kâğıdı görmeyi beklerken dava sürenizi kaçırmayın; dava açtığınızda mahkeme kâğıdınızı üniversiteden dosyaya getirtir. Notunuzu YÖK'e ya da CİMER'e şikâyet etmek de üniversitenin itiraz yolunun yerini tutmaz: not değişikliğine yönetmeliklere göre fakülte ya da yüksekokul yönetim kurulu karar verir (Ankara m. 40/2, Gazi m. 15/10, Hacettepe m. 28/2, Marmara m. 22/3). İtirazı yönetmelikteki birime ve sürede yapın, şikâyeti buna ek olarak düşünün.

Dava: süre, mahkeme ve masraf

İtiraz reddedilince notun ve itirazın reddine ilişkin işlemin iptali için idare mahkemesinde iptal davası açarsınız; uygulamada bu davaya "not tespit davası" deniyor. Dava süresi 60 gündür ve yazılı bildirimden başlar (2577 sayılı İYUK m. 7). Yönetmelikteki itiraz, işlemi yapan makama yapılmış bir başvurudur ve işlemeye başlamış dava süresini durdurur; itiraz reddedilince süre kaldığı yerden işler, itiraza kadar geçen günler de hesaba katılır (m. 11). Üniversite itiraza 30 gün içinde cevap vermezse itiraz reddedilmiş sayılır (m. 11/2).

Güvenli hesap şudur: notun ilan edildiği günü başlangıç sayın, ilan ile itiraz dilekçesini verdiğiniz gün arasında geçen günleri ve ret cevabından sonra geçen günleri toplayın; toplam 60 güne varmadan davayı açın. Yönetmelikteki itiraz süresini kaçırdıysanız dava yolu kapanmaz; bu itiraz kanunda dava açmanın ön şartı olarak öngörülmemiştir ve notun ilanından itibaren 60 gün içinde doğrudan dava açabilirsiniz. Kaybettiğiniz şey, üniversitenin hatayı mahkemeye gitmeden kendisinin düzeltme imkânıdır.

Mahkeme ve taraflar. Yetkili mahkeme, işlemi yapan fakültenin, yüksekokulun ya da meslek yüksekokulunun bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (m. 32). Dilekçede davalı olarak üniversite rektörlüğü gösterilir. Dilekçeyi UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-imzayla verebilir ya da bulunduğunuz yerdeki idare mahkemesine, idare mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesine teslim edebilirsiniz; dilekçe yetkili mahkemeye gönderilir (m. 4). 31 Temmuz 2026'dan sonra açılan not, sınıf geçme, burs ve kredi davalarına idare mahkemesinde tek hâkim bakar (2576 sayılı Kanun m. 7/1-b; 7589 sayılı Kanun geçici m. 1/2).

Dilekçenin ekleri. Not ilanının çıktısı, itiraz dilekçeniz ve evrak kaydı, ret cevabı, ders bilgi paketi (sınav ağırlıkları ve yarıyıl içi ölçme oranları), varsa öğretim elemanıyla yazışmalarınız ve bilgi edinme başvurunuzun cevabı. Dilekçede hatanın hangi soruda olduğunu ve neden hata saydığınızı anlatın; bilirkişi incelemesi istediğinizi açıkça yazın.

Masraf. Dava açarken başvurma harcı ve posta gideri, yürütmenin durdurulmasını istiyorsanız ayrıca bu talebin harcı yatırılır. Mahkeme bilirkişi incelemesine karar verirse bilirkişi ücretini davacıdan avans olarak ister. Davayı kazanırsanız yargılama giderleri, davayı avukatla takip ettiyseniz vekâlet ücreti de üniversiteye yüklenir.

Mahkeme notu nasıl inceler: bilirkişi

Mahkeme önce sınavın kurallara göre yapılıp yapılmadığına bakar: ölçme ölçütleri önceden ilan edildi mi, sınavı yetkili kişiler yapıp puanladı mı, not ağırlıkları doğru uygulandı mı? Danıştay 8. Dairesi, doktora yeterlik sınavının yazılı aşamasını yönetmelikteki jüriyi kurmadan, her dersin hocasının kendi sınavını yapıp puanlamasıyla yürüten üniversitenin işlemini bu yüzden hukuka aykırı buldu ve davayı reddeden kararı bozdu (E.2021/2515, K.2024/681, 16.2.2024). Lisans derslerinde de yarıyıl içi ölçme faaliyetlerinin katkı oranları ders kayıt haftasından önce ders bilgi paketinde ilan edilir (Balıkesir Üniversitesi yönetmeliği m. 21/5). Notunuz önceden ilan edilmeyen bir ödev ya da kısa sınavla düştüyse bunu dilekçenize yazın.

Sonra mahkeme puanlamanın kendisine geçer. Puanlama bilimsel bilgi gerektirdiği için mahkeme kâğıdı alanında uzman, çoğunlukla başka bir üniversitedeki bir öğretim üyesine inceletir. Bilirkişi kâğıdınızı soru kâğıdı, cevap anahtarı ve aynı sınava giren öğrencilerin kâğıtlarıyla karşılaştırır; amaç, aynı cevaba aynı puanın verilip verilmediğini görmektir. Kara Harp Okulu hazırlık sınıfındaki bir öğrencinin davasında idare mahkemesi bilirkişiden bu üçünü birlikte incelemesini istedi. Bilirkişi test bölümünde maddi hata bulmadı, yazma bölümüne verilen 85 puanı da uygun buldu; mahkeme davayı reddetti, Danıştay 8. Dairesi kararı onadı (E.2020/4745, K.2022/1075, 22.2.2022). Hava Harp Okulu dosyasında aynı yöntem Matematik II notunu 40'tan 51'e çıkardı; bilirkişi Lineer Cebir notunu da 27'den 34'e yükseltti, Bilgisayar Programlama dersinde ise hocanın verdiği 39 puanı uygun buldu (Danıştay 2. D, E.2023/5584, K.2025/5809).

Öğretide de uygulama böyle anlatılıyor: mahkemenin yaptırdığı bilirkişi incelemesi kâğıda geçer not takdir ederse mahkeme geçmez not verilmesi işlemini iptal ediyor ve ara sınav, final, bütünleme gibi her sınava karşı ayrı dava açılabiliyor (Tan, 1996). Bilirkişi raporu size ve üniversiteye tebliğ edilir. Raporda kâğıttaki somut soruya, cevabınıza ve cevap anahtarına bakılmadan genel bir kanaat yazıldıysa ek rapor ya da yeni bilirkişi isteyin. Rapora itirazın süresi ve yolu bilirkişi raporuna itiraz yazısında.

Dönem kaybını önlemek: yürütmenin durdurulması

Dava sürerken not sonuç doğurmaya devam eder: dersten kalmış sayılırsınız, ders tekrarına yazılırsınız, mezuniyetiniz ya da bir üst sınıfa geçişiniz bekler. Bunu önlemek için dava dilekçesinde yürütmenin durdurulmasını istersiniz. Mahkeme iki şart birlikte varsa bu kararı verir: işlem açıkça hukuka aykırı olmalı ve uygulanması telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğurmalıdır (İYUK m. 27/2).

İkinci şartı belgeyle gösterin: mezuniyete tek ders kaldığını gösteren transkript, dersin ön şart olduğu üst dönem dersleri, not ortalamasına bağlı burs, çift ana dal, yatay geçiş ya da öğrenci değişimi başvurusu, azami öğrenim süresinin dolmak üzere olması. Puanlama hatası çoğu dosyada ancak bilirkişi raporuyla ortaya çıktığı için mahkeme talebi rapordan önce reddedebilir. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesindeki dosyada yürütmenin durdurulması istemi reddedildi, dava ise iptalle bitti (Boz, 2025). Ret kararı davanın esasını bağlamaz; rapor lehinize gelirse yürütmenin durdurulmasını yeniden isteyin.

Kurallar siz okurken değiştiyse

Not sistemi, geçme notu ya da final alt sınırı siz okurken değiştiyse önce değişikliğin hangi yönde olduğuna bakın. Aleyhinize değişiklik. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2023'te yeni yönetmelik ve ölçme yönergesiyle final ve bütünleme alt puan sınırını, başarı notu alt sınırını ve DC notuyla şartlı geçmenin yıl sonu ortalama şartını değiştirdi; geçiş hükmü koymadı. 2021'de kaydolan bir üçüncü sınıf öğrencisi bu kuralların kendisine uygulanmasına karşı dava açtı. Konya 3. İdare Mahkemesi, öğrencinin kayıt olduğu tarihteki yönetmelik koşullarını kabul ederek öğrencilik statüsü kazandığını ve aleyhine olan kısıtlayıcı hükümlere karşı kazanılmış hakkının korunması gerektiğini söyleyerek işlemi iptal etti; Konya Bölge İdare Mahkemesi kararı onadı (E.2024/1081, K.2024/1912, 31.12.2024; E.2025/318, K.2025/1556, 5.6.2025). Kararları inceleyen Selman Sacit Boz geçiş hükmünün yokluğunu bir eksiklik sayıyor, ama yönetmeliği hukuka aykırı bulmuyor ve kararları eleştiriyor (SÜHFD, 2025).

Lehinize değişiklik. Danıştay 2. Dairesi dava sürerken yürürlüğe giren ve öğrencinin lehine olan yönetmelik hükmünü uyguladı. Polis meslek eğitim merkezinde bütünlemeden 65 alan ve o tarihteki 70 geçme notu yüzünden ilişiği kesilen öğrencinin davasında, geçme notunun sonradan 60'a indirilmesini esas alarak davayı reddeden kararı bozdu (E.2023/4429, K.2025/3261, 30.6.2025). Hava Harp Okulu dosyasında da aynı gerekçeyi kullandı; o kararda bir üye, işlemin yapıldığı tarihteki kurala göre karar verilmesi gerektiğini yazarak karşı oy kullandı. Bu iki karar askerî ve polis eğitim kurumlarına ilişkin. Kendi dosyanızda kural değiştiyse eski ve yeni yönetmeliği dilekçenize ekleyin ve hangisinin lehinize olduğunu gösterin.

Bağıl değerlendirme ve öteki sınav işlemleri

Birçok üniversitede harf notu bağıl değerlendirmeyle verilir: puanınız, aynı derse kayıtlı öteki öğrencilerin başarısına göre konumlandırılır (Marmara Üniversitesi yönetmeliği m. 3). İtirazınız kabul edilip puanınız yükselirse sınıfın notları yeniden dağıtılmaz. İstanbul Üniversitesi, harf notları ilan edildikten sonra yapılan değişikliklerin dersin daha önce yapılmış istatistiksel dağılımına yansıtılmayacağını yazar (m. 27/3); itirazınız arkadaşınızın notunu düşürmez. Harf notunuzun bağıl hesapta yanlış çıkması da kâğıda bakmadan görülebilen bir hesap hatasıdır; maddi hata itirazıyla ileri sürülür.

Notun yanında başka sınav işlemleri de dava konusu olur: devamsızlık nedeniyle sınava alınmama, mazeret sınavı talebinin reddi, bütünleme hakkının tanınmaması. Bunların her biri ayrı bir idari işlemdir ve yazılı bildiriminden itibaren 60 gün içinde dava açılır. Kopya iddiası ise disiplin işidir: Balıkesir Üniversitesi yönetmeliğine göre kopya çektiği soruşturmayla kesinleşen öğrenciye o sınavdan sıfır verilir ve 2547 sayılı Kanunun 54. maddesi uygulanır (m. 21/9). Disiplin soruşturmasındaki haklarınız öğrenci disiplin cezası yazısında, sözlü sınavda ve mülakatta başarısız sayılmanın denetimi mülakat iptal davası yazısında.

İstinaf, temyiz ve okuldan ilişik

İdare mahkemesinin kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılır (İYUK m. 45). Not davasında bölge idare mahkemesinin kararı kural olarak kesindir: Danıştay 8. Dairesi doktora yeterlik sınavının iptali için açılan davayı temyize açık davalar arasında görmedi ve temyiz dilekçesini incelemeden reddetti (E.2023/7077, K.2024/519, 9.2.2024). 7589 sayılı Kanun, bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verdiği dosyalarda temyiz yolunu açtı, ama tek hâkimle görülen davaları bunun dışında tuttu (İYUK m. 46/2-a). 31 Temmuz 2026'dan sonra açılan not davaları tek hâkimli olduğu için bu davalarda istinaf kararı, kaldırma olsa bile kesindir. Bu tarihten önce açılıp mahkeme kurulunca görülen bir davada bölge idare mahkemesi 31 Temmuz 2026'dan sonra ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verdiyse temyiz yolu açıktır (7589 sayılı Kanun geçici m. 1/3).

Not, okulla ilişiğinizin kesilmesine yol açtıysa kanun yolu genişler. Sınıf geçemediğiniz ya da azami öğrenim süresini doldurduğunuz için ilişiğiniz kesildiyse, ilişik kesme işlemine karşı açtığınız davada Danıştay'a temyiz yolu açıktır; Kanun öğrencilik statüsünden çıkarma sonucunu doğuran işlemleri temyize açık davalar arasında sayar (İYUK m. 46/1-d). Hava Harp Okulu ve polis meslek eğitim merkezi dosyaları Danıştay'a bu yoldan ulaştı. Son sınıftaysanız ilişikten önce bir hakkınız daha var: azami süre sonunda son sınıf öğrencisine başarısız olduğu bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir (2547 sayılı Kanun m. 44/c, 7592 sayılı Kanunla 30.7.2026'da değişik). Dersi ek sınavda ya da tekrarında geçerseniz, eski notun ortalamanıza, bursunuza ya da öğrenim sürenize etkisinin sürdüğünü dilekçenizde gösterin; aksi hâlde mahkeme davanın konusunun kalmadığına karar verebilir.

Dava kazanılınca: not, tazminat ve Anayasa Mahkemesi

İptal kararı tebliğ edilince üniversite kararın gereğini en geç 30 gün içinde yerine getirir (İYUK m. 28/1): notunuzu kararın gerekçesine göre yeniden belirler, transkriptinizi düzeltir; nota bağlı sınıf geçme, mezuniyet ya da burs işlemlerini yeniden yapar. Zararınız varsa iptal kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açabilir ya da tazminatı iptal davasıyla birlikte isteyebilirsiniz (m. 12). Zararla not arasındaki bağı belgeyle göstermeniz gerekir: kesilen burs, uzayan öğrenim süresi, kaçırılan bir başvuru. Anayasa Mahkemesinin incelediği bir dosyada öğretmenlik uygulaması notu 2003'te iptal edilen öğrencinin tazminat davası idare mahkemesinde reddedilmişti.

Notun kendisi için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu dardır. Aynı dosyada Mahkeme, öğrencinin not sorununun idare mahkemesinin iptal kararıyla etkili biçimde çözüldüğünü, bu yüzden eğitim hakkı şikâyetinin açıkça dayanaktan yoksun olduğunu söyledi; yaklaşık 11 yıl süren yargılama için ise makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verip 10.000 TL manevi tazminata hükmetti (Halil Bulut, B. No: 2015/2575, 23.5.2018, §§ 19-20, 25). Anayasa Mahkemesinin eğitim hakkında ihlal bulduğu dosyalar eğitim hakkı ihlal kararları sayfasında. Başvuru süresi kesin kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gündür; hesabı AYM başvuru süresi ne zaman başlar yazısında.