Vasiyetname Nasıl Yapılır? Noterde Resmî Vasiyetname, El Yazılı Vasiyetname Şartları, 2026 Noter Ücreti, Saklı Pay ve Vasiyetten Dönme

Noterde resmî vasiyetname

Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir; resmî memur noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkilendirilmiş başka bir görevlidir (TMK m. 532). İşlem iki aşamadan oluşur. Önce mirasbırakan arzularını memura bildirir, memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir; mirasbırakan okuyup imzalar, memur tarih koyarak imzalar (m. 533). Ardından mirasbırakan, vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini memurun huzurunda iki tanığa beyan eder; tanıklar bu beyanın önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazıp imzalar (m. 534). Vasiyetnamenin içeriğini tanıkların bilmesi gerekmez.

Tanık kimler olamaz? Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri memur veya tanık olamaz; memura, tanıklara ve onların üstsoy, altsoy, kardeş ve eşlerine o vasiyetnameyle kazandırma da yapılamaz (m. 536). Bu yüzden tanıklar, vasiyetnameden pay almayan ve lehine vasiyet yapılan kişilerle yakınlığı bulunmayan kişilerden seçilir.

Okuma yazma bilmeyen veya göremeyen kişi. Mirasbırakan vasiyetnameyi okuyamıyor veya imzalayamıyorsa memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur, mirasbırakan son arzularını içerdiğini beyan eder ve tanıklar hem bu beyanı hem okumanın önlerinde yapıldığını yazıp imzalar (m. 535). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, okur yazar olmayan bir mirasbırakanın noterde yaptığı vasiyetnameye ilişkin 6.5.2026 tarihli kararında, resmî memurdan kaynaklanan şekil eksikliklerinin "vasiyetname lehine yorum" ilkesiyle değerlendirileceğini, işlemin araya süre girmeden bir bütün olarak tanıklar önünde tamamlandığı anlaşılıyorsa tanık şerhindeki bir ibare eksikliğinin vasiyetnameyi geçersiz kılmayacağını oy çokluğuyla kabul etti (E.2025/218, K.2026/290). Görme engelli bir mirasbırakanın vasiyetnamesine ilişkin 3.12.2025 tarihli kararında da aynı ölçüyle, vasiyetnameyi şekil eksikliği nedeniyle iptal eden kararı oybirliğiyle bozdu (E.2024/768, K.2025/768).

Ehliyet. Vasiyet için ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir (TMK m. 502). Ayırt etme gücü sonradan tartışılabilecek yaşlı veya hasta bir mirasbırakan için vasiyetname günü alınmış bir sağlık raporu, ileride ehliyetsizlik iddiasına karşı delil olur.

El yazılı vasiyetname

El yazılı vasiyetname için noter veya tanık gerekmez; ama üç şart kesindir (TMK m. 538/1):

1. Metin baştan sona mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılır. Bilgisayarla yazılıp yalnız imzalanan veya başkasına yazdırılan metin el yazılı vasiyetname sayılmaz.
2. Vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilir.
3. Mirasbırakan imzalar.

El yazılı vasiyetname açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura saklanmak üzere bırakılabilir (m. 538/2). Saklatmak zorunlu değildir, ama ölümden sonra vasiyetnamenin bulunmaması veya bir mirasçı tarafından yok edilmesi riskini ortadan kaldırır. Notere saklatılan vasiyetname için her yıl 411,60 TL harç ödenir (Harçlar Kanunu 2 sayılı tarife, 6. sıra). El yazısının mirasbırakana ait olup olmadığı tartışılırsa mahkeme yazı ve imza incelemesi yaptırır; bu yüzden metnin düzenli, okunaklı ve tek oturuşta yazılması itirazları azaltır.

Sözlü vasiyet

Sözlü vasiyet istisnadır. Mirasbırakan yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü bir durum yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu arzulara uygun bir belge yazma görevi verir (TMK m. 539). Tanıklardan biri yer, yıl, ay ve günü de göstererek arzuları hemen yazar, ikisi imzalar ve belgeyi vakit geçirmeden sulh veya asliye mahkemesine verir (m. 540). Tanık yasakları, okur yazar olma şartı dışında sözlü vasiyette de uygulanır (m. 539/3). Mirasbırakan için sonradan başka şekilde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihten bir ay sonra sözlü vasiyet hükümden düşer (m. 541).

Yargıtay olağanüstü durumu dar yorumluyor. Hukuk Genel Kurulu 1.4.2026 tarihli kararında, öğleden sonra hastaneye kaldırılan, akşam arkadaşlarına sözlü vasiyette bulunan ve ertesi sabah ölen bir kişinin, çevresinde çok sayıda noterlik bulunan İstanbul Zeytinburnu'nda noter çağırarak resmî vasiyetname yapma imkânı bulunduğunu, bu nedenle sözlü vasiyetin şartlarının oluşmadığını oy çokluğuyla kabul etti (E.2025/246, K.2026/201). Ölüm tehlikesi öngörülüyorsa noterin hastaneye veya eve çağrılması sözlü vasiyetten daha güvenli yoldur.

Ne kadarı vasiyet edilebilir? Saklı pay

Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan kişi, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında vasiyetle tasarruf edebilir; bu mirasçılardan hiçbiri yoksa mirasının tamamında tasarruf eder (TMK m. 505). Saklı paylar şunlardır (m. 506):

• Altsoy için yasal miras payının yarısı,
• Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri,
• Sağ kalan eş için, altsoy veya ana-baba ile birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü.

Kardeşlerin saklı payı 2007'de kaldırıldı. Saklı payı zedeleyen vasiyetname geçersiz olmaz; saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açar ve fazlalık indirilir (TMK m. 560). Bir mirasçıyı saklı payından da yoksun bırakmak ancak kanunda sayılan sebeplerle mirasçılıktan çıkarma yoluyla mümkündür. Ayrıntılar tenkis davası ve mirasçılıktan çıkarma yazılarımızda yer alıyor.

Vasiyetten dönme, saklama ve açılma

Dönme. Mirasbırakan, kanuni şekillerden birine uyarak yeni bir vasiyetname yapıp önceki vasiyetnameden tamamen veya kısmen dönebilir ya da eski vasiyetnameyi yok edebilir (TMK m. 542-543). Önceki vasiyetname kaldırılmadan yeni bir vasiyetname yapılırsa, kuşkuya yer bırakmayacak biçimde tamamlayıcı olmadıkça yenisi eskisinin yerini alır; belirli bir malı bırakan vasiyet, mirasbırakan o malı sonradan başkasına satarsa ortadan kalkar (m. 544). Noterde düzenlenen vasiyetnameden dönme veya vasiyetnameyi değiştirme işleminde noter, düzenleme ücretinin üçte biri oranında ücret alır (2026 Noterlik Ücret Tarifesi m. 2/2).

Açılma. Ölümden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilir; teslim etmeyen kişi doğan zarardan sorumludur (m. 595). Sulh hâkimi vasiyetnameyi teslimden itibaren bir ay içinde açar ve ilgililere okur (m. 596). Vasiyetnameyle atanan mirasçıya, diğer mirasçılar bir ay içinde itiraz etmezse atanmış mirasçı olduğunu gösteren belge verilir (m. 598/2); süreç mirasçılık belgesi yazımızda anlatılıyor.

İptal. Vasiyetname ehliyetsizlik, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama, hukuka veya ahlaka aykırılık ya da şekle aykırılık sebebiyle iptal ettirilebilir; dava, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılır (TMK m. 557, 559). Davanın şartları vasiyetnamenin iptali davası yazımızda yer alıyor.

Masraf (2026). Noter vasiyetname düzenlemesinden 2.661,62 TL düzenleme ücreti alır; bu ücret ile harç üzerinden hesaplanan noter ücretinden hangisi fazlaysa o uygulanır (2026 Noterlik Ücret Tarifesi m. 2). Ölüme bağlı tasarruf senetleri için 1.526,20 TL maktu harç ödenir (Harçlar Kanunu 2 sayılı tarife); bunlara sayfa başına yazı ücreti eklenir.