Targal Hukuk ana sayfa

Miras Hukuku

Terekenin belirlenmesi, mirasın geçişi ve mirasçılar arasındaki paylaşım süreçleri.

ALAN HAKKINDA

Miras hukuku, bir kişinin ölümüyle birlikte malvarlığının kimlere ve hangi kurallara göre geçeceğini; mirasçıların haklarını, borçlarını ve terekenin paylaşılma usulünü belirler. Yasal mirasçılık, ölüme bağlı tasarruflar, saklı pay ve tereke borçları bu alanın temel konularıdır.

Mirasçılar ilk aşamada terekenin malvarlığını, borçlarını, varsa vasiyetname veya miras sözleşmesini ve mevcut paylaşım durumunu belirlemelidir. Bu bilgiler; mirasın reddi, tenkis, denkleştirme, muris muvazaası veya ortaklığın giderilmesi yollarından hangisinin gündeme geleceğini gösterir.

SÜREÇ VE SÜRELER

Mirasçılık belgesi

Mirasçılar ve miras payları, sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınan mirasçılık belgesiyle gösterilir. Belgede yer alan bilgilerin gerçeğe aykırı olduğu ileri sürülerek her zaman iptal davası açılabilir.

Mirasın reddi

Yasal ve atanmış mirasçılar, mirasbırakanın ölümünü veya mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir (TMK m. 606). Ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olan terekede miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2).

Saklı pay ve tenkis

Mirasbırakan, saklı paylı mirasçıların payını zedeleyecek biçimde tasarrufta bulunduysa tenkis davası açılabilir. Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır (TMK m. 571).

Paylaşma ve muris muvazaası

Mirasçılar terekeyi anlaşarak paylaşabilir; anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır ve bu davalardan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünüşte satış veya bağışlar, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davasının konusu olur.

SIK SORULAN SORULAR

Saklı paylı mirasçılar kimlerdir?

Saklı paylı mirasçılar altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eştir. Saklı pay altsoy için yasal miras payının yarısı, ana ve babadan her biri için dörtte biridir. Sağ kalan eş, altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü oranında saklı paya sahiptir (TMK m. 505, 506).

Vasiyetname hangi şekillerde yapılabilir?

Vasiyetname resmî şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla veya olağanüstü durumlarda sözlü olarak yapılabilir (TMK m. 531). El yazılı vasiyetnamenin yıl, ay ve gün gösterilerek baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılması ve imzalanması zorunludur (TMK m. 538).

Vasiyetnamenin iptali davası ne zaman açılmalıdır?

İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrenmesinden itibaren bir yıl içinde açılır. Her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı on, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçince dava hakkı düşer (TMK m. 559).

Mirasçılardan biri tereke mallarını tek başına satabilir mi?

Paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf eder. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabilir (TMK m. 640).

Mirasın reddi nereye ve nasıl yapılır?

Mirasçı reddi, sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapar. Ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır; sulh hâkimi beyanı tutanağa geçirir ve süresinde yapılan ret mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğe yazılır (TMK m. 609).

Mirasçılar paylaşımı kendi aralarında yapabilir mi?

Evet. Mirasçılar payları oluşturup fiilen alabilir veya aralarında bir paylaşma sözleşmesi yapabilir; bu sözleşme mirasçıları bağlar ve geçerliliği yazılı şekle bağlıdır. Mirasçılar elbirliği mülkiyetini miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürmeyi de kabul edebilir (TMK m. 676).

BELGELER

Bu alandaki bir dosyanın incelenmesinde çoğunlukla şu belgeler kullanılır:

  • Mirasbırakanın ölüm kaydını içeren nüfus kayıt örneği
  • Mirasçılık belgesi
  • Terekedeki taşınmazların tapu kayıtları
  • Banka hesapları ve araç kayıtları
  • Varsa vasiyetname ve açılma tutanağı
  • Mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirlere ilişkin tapu ve satış belgeleri
KAPSAM

Başlıca çalışma başlıkları

  1. 01

    Mirasçılık belgesinin alınması ve iptali

  2. 02

    Terekenin tespiti, korunması, defterinin tutulması ve yönetimi

  3. 03

    Mirasın gerçek veya hükmen reddine ilişkin işlemler

  4. 04

    Vasiyetname ve miras sözleşmelerinin yorumlanması, iptali ve tenfizi

  5. 05

    Saklı paya dayalı tenkis ve mirasta denkleştirme davaları

  6. 06

    Muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davaları

  7. 07

    Mirasın paylaşılması ve ortaklığın giderilmesi davaları