Sağlık Bakanlığının Ulusal Çocukluk Dönemi Aşılama Takvimindeki aşılar aile sağlığı merkezlerinde ücretsizdir; takvimde olmayan menenjit (meningokok), rota virüs ve HPV gibi aşıların bedelini ise kural olarak aile öder. SGK takvim dışındaki aşıların bedelini yalnız Sağlık Uygulama Tebliği'nde sayılan yüksek riskli kişiler için ve sağlık raporuyla karşılar; grip, pnömokok ve hepatit A aşıları için tebliğde ayrı koşullar var.
Takvim 1 Eylül 2026'da güncellendi: suçiçeği aşısına 4 yaşında ikinci doz eklendi. Aşağıdaki tablolar hangi aşının takvimde olduğunu ve SGK'nın hangi aşıyı kime ödediğini gösteriyor.
Takvimdeki ücretsiz aşılar
Sağlık Bakanlığına göre takvimdeki aşılar ile risk gruplarına uygulanan aşıların önemli bir bölümü, aile sağlığı merkezleri başta olmak üzere Bakanlık kuruluşlarında ücretsiz yapılır (Bakanlık aşı portalı). Aşağıdaki tablo, Bakanlığın 1 Eylül 2026 tarihli takvimini gösteriyor; veli çocuğunun hangi aşıyı ne zaman ücretsiz alacağını buradan izler:
| Aşı | Ne zaman? |
|---|---|
| Hepatit B | Doğumda; sonraki dozlar 2., 4. ve 6. ayda altılı karma aşının içinde |
| BCG (verem) | 2. ay sonu |
| Konjuge pnömokok (KPA) | 2. ve 4. ay sonu, pekiştirme 12. ay sonu |
| Altılı karma (difteri, boğmaca, tetanos, çocuk felci, Hib, hepatit B) | 2., 4. ve 6. ay sonu, pekiştirme 18. ay sonu |
| Oral çocuk felci (OPA) | 6. ve 18. ay sonu |
| Suçiçeği | 12. ay sonu ve 48. ay (ikinci doz 1 Eylül 2026'dan beri) |
| KKK (kızamık, kızamıkçık, kabakulak) | 12. ay sonu ve 48. ay; 9. ayda ek doz |
| Hepatit A | 18. ve 24. ay sonu |
| Dörtlü karma (DaBT-İPA) | 48. ay pekiştirme |
| Td (tetanos, difteri) | 13 yaş pekiştirme |
Suçiçeği aşısı 2013'ten beri tek doz uygulanıyordu. 1 Eylül 2026'dan itibaren 48. ayda ikinci doz yapılıyor; ikinci dozu almamış ve 72. ayını doldurmamış çocuklara yakalama aşısı da ücretsiz (Bakanlığın duyurusu). Okul çağındaki aşılar da artık aile sağlığı merkezinde yapılıyor; okul kaydı ve aşı kartı için bkz. aşısız çocuğun okul kaydı.
Takvim dışındaki aşılar
Takvimde yer almayan bir aşıyı aile sağlığı merkezi rutin olarak yapmaz ve bedelini kural olarak aile öder. En çok sorulanlar:
- Meningokok (menenjit) aşısı. Halk arasında "menenjit aşısı" diye sorulan meningokok aşısı 2026 çocukluk takviminde yok.
- Rota virüs aşısı. 2026 takviminde yok.
- HPV aşısı. Takvimde yok; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu 2026'da bedelinin SGK tarafından iade edilmemesini hak ihlali saymadı. Ayrıntı HPV aşısı ve SGK yazısında.
- Yetişkin aşıları. Bakanlığın aşı kartı sağlıklı yetişkinlere Td, gebelere Tdab, Td ve grip, 65 yaş ve üzerine pnömokok ve grip aşısı öneriyor; risk grubundaki yetişkinler için hepatit B, hepatit A, pnömokok, grip, meningokok, suçiçeği ve KKK aşılarını sayıyor. Yetişkinlerin bu aşıları reddetme hakkı için bkz. yetişkinler için aşı zorunlu mu.
SGK hangi aşının parasını öder?
5510 sayılı Kanun'un 63. maddesi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini ve bunlar için gereken aşıları genel sağlık sigortasının finanse ettiği hizmetler arasında sayar; hangi aşının hangi koşulla ödeneceğini SGK belirler. SGK bu belirlemeyi Sağlık Uygulama Tebliği'nin (SUT) 2.4.3 maddesinde yaptı. Aşağıdaki tablo, kişinin aşı bedelini SGK'dan alabilmesi için hangi koşulu taşıması gerektiğini gösteriyor:
| Aşı | SGK kime öder? |
|---|---|
| Takvim (Genişletilmiş Bağışıklama Programı) dışındaki aşılar | Kronik böbrek yetmezliği, kistik fibrozis, KOAH, kanser, HIV/AIDS, dalağı alınmış (splenektomi) ya da bağışıklığı baskılayan tedavi gören yüksek riskli kişilere, bu durumu belgeleyen sağlık raporuyla (SUT 2.4.3-A) |
| Grip aşısı | 65 yaş ve üzeri ile huzurevi ve yaşlı bakımevinde kalanlara raporsuz; 2. veya 3. üç aydaki gebelere, astım dahil kronik akciğer ve kalp hastalığı, diyabet dahil kronik metabolik hastalık, kronik böbrek işlev bozukluğu, hemoglobinopati ya da bağışıklık yetmezliği olanlara, bağışıklığı baskılayan tedavi alanlara ve uzun süreli aspirin tedavisi alan 6 ay-18 yaş çocuklara raporla; eylül-mart döneminde bir kez (SUT 2.4.3-B) |
| Pnömokok aşısı (polisakkarit) | İki yaş üstü çocuklarda ve yetişkinlerde, tebliğde sayılan kronik hastalık ve bağışıklık durumlarında raporla beş yılda bir; 65 yaş ve üzerine raporsuz beş yılda bir (SUT 2.4.3-C) |
| Hepatit A aşısı | Kronik karaciğer hastalığı olan ya da pıhtılaşma faktörü alan, hepatit A seronegatif 1 yaş üstü çocuk ve yetişkinlere raporla, yılda en fazla iki kez (SUT 2.4.3-Ç) |
Sağlık raporu bu kuralların anahtarıdır. Yüksek riskli bir çocuk ya da yetişkin için takvim dışı aşı istenecekse hekim, kişinin tebliğde sayılan durumunu gösteren sağlık raporunu düzenler ve aşıyı rapora dayanarak reçete eder. SGK ayrıca aşının bedeli ödenecek ilaçlar listesinde (SUT EK-4/A) yer almasını arıyor: Anayasa Mahkemesine gelen HPV dosyasında SGK, aşının bu listede tanımlı olmamasını ret gerekçesi yapmıştı (Alkım İrem Özdemir [GK], B. No: 2024/48161, 19.2.2026, § 7).
Ödenen parayı geri istemek
Kişi, tebliğdeki koşulları taşıdığı hâlde aşı parasını kendisi ödediyse SGK'ya yazılı başvuru yaparak bedelin ödenmesini ister ve sağlık raporunu, reçeteyi ve faturayı ekler. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na göre dava açmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur ve Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır (m. 4). Ret üzerine kişi iş mahkemesinde dava açar (5510 sayılı Kanun m. 101).
Tebliğde sayılmayan bir aşı için açılan davada mahkemeler farklı sonuçlara vardı; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu ise HPV aşısı bedelinin iade edilmemesinde ihlal bulmadı (Alkım İrem Özdemir). Aşı yan etkisi ya da hasarı nedeniyle tazminat ayrı bir yoldur: aşı hasarında tazminat davası.
Aşı ücretleri hakkında sık sorulan sorular
Çocuk aşıları ücretsiz mi?
Evet. Sağlık Bakanlığına göre Ulusal Çocukluk Dönemi Aşılama Takvimindeki aşılar aile sağlığı merkezlerinde ücretsiz uygulanır. 1 Eylül 2026'da güncellenen takvim 13 hastalığa karşı aşılardan oluşur: difteri, boğmaca, tetanos, çocuk felci, hepatit B, hepatit A, Hib, verem, kızamık, kabakulak, kızamıkçık, suçiçeği ve pnömokok. Takvimde olmayan bir aşının bedelini kural olarak aile öder.
Menenjit aşısı ücretli mi?
Meningokok (halk arasında menenjit) aşısı Sağlık Bakanlığının 2026 çocukluk dönemi aşı takviminde yer almadığı için aile sağlığı merkezinde rutin olarak yapılmaz ve bedelini kural olarak aile öder. SGK, takvim dışındaki aşıların bedelini yalnız Sağlık Uygulama Tebliği'nin 2.4.3-A maddesinde sayılan yüksek riskli kişiler için, bu durumu gösteren sağlık raporuyla karşılar.
Rota aşısı ücretli mi, devlet karşılıyor mu?
Rota virüs aşısı 2026 çocukluk dönemi aşı takviminde yer almıyor; bu yüzden aile sağlığı merkezinde ücretsiz yapılmaz ve bedelini kural olarak aile öder. SGK, takvim dışı aşıların bedelini Sağlık Uygulama Tebliği'nin 2.4.3-A maddesine göre yalnız kronik böbrek yetmezliği, kistik fibrozis, kanser veya bağışıklığı baskılayan tedavi gibi durumları sağlık raporuyla belgelenen yüksek riskli kişiler için karşılar.
Grip aşısını SGK karşılıyor mu?
Belirli kişiler için karşılıyor. Sağlık Uygulama Tebliği'nin 2.4.3-B maddesine göre 65 yaş ve üzeri ile huzurevinde kalanların grip aşısı raporsuz; 2. veya 3. üç aydaki gebelerin, kronik akciğer, kalp ya da metabolik hastalığı, böbrek işlev bozukluğu veya bağışıklık yetmezliği olanların ve uzun süreli aspirin tedavisi alan 6 ay-18 yaş çocukların aşısı ise sağlık raporuyla ödenir. Aşı eylül ile mart arasında reçete edilmeli ve her dönemde bir kez karşılanır.
Suçiçeği aşısı ücretsiz mi?
Evet. Suçiçeği aşısı 2013'ten beri 12. ayın sonunda ücretsiz uygulanıyor. Sağlık Bakanlığına göre 1 Eylül 2026'dan itibaren 48. ayda (4 yaş) ikinci doz da takvime eklendi ve ikinci dozu almamış, 72. ayını doldurmamış çocuklara da ücretsiz yakalama aşısı yapılıyor. Aşı aile sağlığı merkezlerinde yapılır.
Av. Ertuğrul Targal
Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları hukuku konularında sürdürmektedir.
Başlıca hukukî kaynaklar
- Sağlık Bakanlığı, Ulusal Çocukluk Dönemi Aşılama Takvimi ve Erişkin Dönemi Aşı Uygulamaları (2026); Aşılar Nerede Uygulanır ve Ücretli Midir?; Aşı Takvimindeki Son Güncellemeler
- Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği m. 2.4.3; 5510 sayılı Kanun m. 63 ve 101; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 4
- Alkım İrem Özdemir [GK], B. No: 2024/48161, 19.2.2026