Targal Hukuk ana sayfa

İcra ve İflas Hukuku

Alacakların cebri icra yoluyla tahsili, borca itiraz ve tasfiye süreçleri.

ALAN HAKKINDA

İcra ve iflas hukuku, özel hukuk ilişkilerinden doğan alacakların devlet gücüyle yerine getirilmesini ve borçlunun malvarlığı üzerinde uygulanabilecek takip yollarını düzenler. İlamsız ve ilamlı takip, haciz, rehnin paraya çevrilmesi, iflas ve konkordato bu alanın başlıca kurumlarıdır.

Alacaklı, alacağın dayandığı belgeye ve borcun niteliğine uygun takip yolunu seçer. Borçlu ile alacaklı; ödeme emri, itiraz, haciz, satış ve sıra cetveli gibi işlemlerde kanunun öngördüğü sürelere göre hareket eder.

SÜREÇ VE SÜRELER

Takip türleri

Alacak bir mahkeme kararına dayanıyorsa ilamlı, dayanmıyorsa ilamsız takip yapılır. Çek, bono ve poliçeye dayanan alacaklar için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu, rehinle güvence altına alınmış alacaklar için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip öngörülmüştür.

Ödeme emrine itiraz

İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir ve süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m. 62, 66). Alacaklı, itirazın kaldırılmasını isteyebilir veya itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m. 67). Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır (İİK m. 168).

Haciz ve satış

Kesinleşen takipte borçlunun malları haczedilir; haczedilemeyecek mallar ve ücret haczinin sınırları kanunda gösterilmiştir (İİK m. 82, 83). Haczedilen mallar açık artırmayla satılır ve elde edilen tutar sıra cetveliyle alacaklılar arasında paylaştırılır.

Borçlunun korunması ve konkordato

Borçlu, borçlu olmadığını menfi tespit davasıyla, ödemek zorunda kaldığı borcun iadesini istirdat davasıyla ileri sürebilir (İİK m. 72). Borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki borçlu konkordato talep edebilir; mahkemenin verdiği geçici mühlet içinde borçluya karşı takipler kural olarak durur.

SIK SORULAN SORULAR

Maaşın ne kadarı haczedilebilir?

Maaş ve ücretler, borçlu ve ailesinin geçimi için icra memurunun gerekli gördüğü miktar düşüldükten sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar ücretin dörtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz varsa hacizler sıraya konur ve öndeki haciz bitmeden sonrakine geçilmez (İİK m. 83).

Çek veya senede dayalı takipte itiraz süresi ne kadardır?

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme süresi on gündür. Borçlu, senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığına ilişkin şikâyetini, imzanın kendisine ait olmadığı itirazını ve borca itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine bildirir (İİK m. 168, 170).

Ödeme emrine itiraz edilmezse ne olur?

Ödeme emrindeki süre geçtikten sonra takip kesinleşir ve alacaklı borçlunun mallarının haczini isteyebilir; itiraz edilmişse haciz, itirazın kaldırılmasından sonra istenir (İİK m. 78). Borçlu borçlu olmadığını sonradan menfi tespit veya istirdat davasıyla ileri sürebilir.

Hangi mallar haczedilemez?

Kıymetli eşya dışında borçlu ve ailesinin ortak kullandığı ev eşyası, mesleğini bedenî çalışmasıyla sürdüren borçlunun mesleği için gerekli eşya ve kanunda sayılan diğer mallar haczedilemez (İİK m. 82). Borçlu, haczedilemeyecek bir malın haczedildiğini, bu işlemi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürer (İİK m. 16).

Kira borcu nedeniyle tahliye talepli takipte ne olur?

Ödeme emri, kiracıya kanuni ödeme süresini ve bu sürede ödeme yapılmazsa icra mahkemesinden tahliye istenebileceğini bildirir; konut ve çatılı işyeri kiralarında bu süre en az otuz gündür (TBK m. 315). Kiracı itiraz sebeplerini yedi gün içinde icra dairesine bildirir (İİK m. 269).

İcra mahkemesi kararlarına karşı hangi sürede istinaf yoluna gidilir?

Kanunda kesin olduğu belirtilen kararlar dışında, değeri kanundaki parasal sınırı aşan uyuşmazlıklarda icra mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulur (İİK m. 363). Süre 2024 yılında on günden iki haftaya çıkarılmıştır.

BELGELER

Bu alandaki bir dosyanın incelenmesinde çoğunlukla şu belgeler kullanılır:

  • Ödeme emri ve tebliğ zarfı
  • Takibe dayanak senet, çek, sözleşme veya mahkeme kararı
  • Ödeme dekontları ve hesap ekstreleri
  • İcra dosyasının UYAP kaydı
  • Haciz tutanakları
  • Gelir ve geçim durumunu gösteren belgeler
KAPSAM

Başlıca çalışma başlıkları

  1. 01

    İlamlı ve ilamsız icra takipleri ile kambiyo senetlerine özgü takipler

  2. 02

    Ödeme emrine itiraz, itirazın iptali davası ve itirazın kaldırılması talebi

  3. 03

    Haciz, muhafaza, satış ve sıra cetveli işlemleri

  4. 04

    Menfi tespit, istirdat ve borçtan kurtulma davaları

  5. 05

    İstihkak iddiaları ve tasarrufun iptali davaları

  6. 06

    Taşınır teslimi ve taşınmaz tahliye ilamlarının icrası

  7. 07

    Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip

  8. 08

    İflas ve konkordato süreçleri