Süreli Engelli Raporu Bitince Ne Olur? Haklar, Yenileme, Evde Bakım ve Engelli Maaşı

Süreli rapor neden verilir?

Engelli sağlık kurulu raporu ya süreli ya sürekli düzenlenir ve raporda geçerlilik süresi mutlaka yazılır. Kurul, engel durumunun ilaç tedavisi, cerrahi tedavi ya da rehabilitasyonla zaman içinde azalabileceği ya da hastalık bulgularının henüz tam görülemediği hâllerde süreli rapor verir; engelin sabit kalacağı ya da artacağı hastalıklarda sürekli rapor verir (Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 11/1-3; çocuklar için ÇÖZGER Yönetmeliği m. 11/1-3).

Raporun neden süreli verildiği, yenilemede neyin değerlendirileceğini de gösterir: tedaviyle iyileşme beklenen bir durumda yeni kurul, iyileşmenin olup olmadığına bakar. Kişi bu yüzden yenilemeye tedavi ve takip kayıtlarıyla gider.

Süre bitince haklar

Rapor hak vermez; her hakkı ilgili kurum kendi mevzuatına göre rapora bakarak verir (Erişkinler Yönetmeliği m. 10/1). Raporun süresi bitince de her hak kendi kuralına göre durur. Aşağıdaki tablo en sık sorulan dört hakkı, süre bitince ne olduğunu ve hakkın nasıl geri geldiğini gösteriyor.

• Evde bakım maaşı. Rapor süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde alınan rapor Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin koşullarını sağlıyor ve hane geliri sınırın altındaysa yardım durdurulduğu tarihten itibaren devam eder; birikmiş tutar ilk ödeme döneminde ödenir. Yeni rapor "tam bağımlı" ibaresini içermiyorsa yardım, eski raporun süresinin dolduğu tarihte sona erer (m. 15/3). Ayrıntı: evde bakım maaşı kesildi.
• Engelli aylığı. Süreli raporu olan kişinin raporu Sağlık Bakanlığı veri tabanından alınamıyor ve süre dolmasına rağmen yeni rapor vakfa teslim edilmiyorsa aylık geçici olarak durdurulur. Süre bitiminden itibaren bir yıl içinde yeni rapor getirilirse aylık durdurulduğu tarihten itibaren yeniden başlar ve birikmiş aylıklar ilk ödeme döneminde ödenir; bir yıl içinde getirilmezse aylık kesilir (2022 sayılı Kanun'un uygulama yönetmeliği m. 11/1-b ve 11/2-e). Ayrıntı: engelli maaşı kesildi.
• ÖTV'siz alınmış araç. Özel Tüketim Vergisi Kanunu istisnayı aracın ilk alımına uygular ve raporun süresinin dolmasını vergi nedeni saymaz; vergi, araç beş yıl dolmadan istisnadan yararlanmayan birine devredilirse yeni malikten alınır (m. 7/2 ve 15/2-a).
• Engelli emekliliği. Engelli emekliliğinde çalışma gücü kaybını Sosyal Güvenlik Kurumunun sağlık kurulu belirler ve aylık bağlandıktan sonra Kurum kişiyi kontrol muayenesine çağırabilir (5510 sayılı Kanun m. 28/5 ve 94). Kontrol muayenesinde oran düşerse ne olacağı: engelli raporu düşerse ne olur.

Eski raporlar. 20.2.2019'dan önce erişkinler için düzenlenmiş süreli raporlarda, bu raporlara dayanan istihdam, eğitim, sosyal destek ve yardım hizmetlerinin sürdürülmesi için kurumlar süre bitene kadar yeni rapor isteyemez (Erişkinler Yönetmeliği m. 15/1). 19.5.2026'dan önce Bakanlık formatlarına uygun düzenlenmiş raporlar da süreleri bitene kadar geçerlidir (Sağlık Raporları Yönetmeliği geçici m. 1/2).

Yenileme: ne zaman, nasıl?

1. Altı ay kala başvuru. Süreli raporun bitmesine altı aydan az kaldığında kişinin talebi üzerine yeni rapor verilebilir (Erişkinler Yönetmeliği m. 11/7; ÇÖZGER Yönetmeliği m. 11/7). Başvuru, engelli sağlık kurulu raporu vermeye yetkili bir hastaneye dilekçeyle yapılır ve rapor başvurudan itibaren en geç 30 gün içinde tamamlanır (Erişkinler Yönetmeliği m. 8).
2. Evden süre uzatımı. Evde sağlık hizmetinden yararlanan hasta için, evde sağlık hizmetlerinde görevli hekimin muayenesiyle hazırlanan bilgi formuna dayanılarak engelli sağlık kurulu raporunun süresi uzatılabilir (Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 65/5). İlk defa düzenlenecek raporlar uzaktan değerlendirmeyle düzenlenemez (m. 65/4).
3. Çocuk 18 yaşına giriyorsa. ÇÖZGER raporu 18 yaşında geçersiz olur; erişkin rapora 18 yaşa üç aydan az kala ya da 18 yaşından sonraki üç ay içinde başvurulur ve erişkin rapor 18 yaşının doldurulduğu tarihten itibaren geçerli sayılır (ÇÖZGER Yönetmeliği m. 11/6; Erişkinler Yönetmeliği m. 11/6). Ayrıntı: ÇÖZGER raporuna itiraz ve 18 yaş.
4. Yeni rapora itiraz. Yeni rapor oranı düşürür ya da ağır engellilik ibaresini kaldırırsa, rapor e-Devlet'e aktarıldıktan sonraki 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir (Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 55 ve 63): engelli raporuna itiraz nasıl yapılır.

Süreli rapor ne zaman süresiz olur?

Sürekli rapor, engel durumunun sabit kalacağı ya da artacağı hastalıklar için verilir (Erişkinler Yönetmeliği m. 11/3). Bu yüzden süresiz rapor almanın yolu, yenilemede kurula durumun değişmeyeceğini gösteren tıbbi belgeleri sunmaktır: hastalığın seyrini gösteren uzun süreli takip kayıtları, uygulanan tedavilerin sonuçları ve hekim raporları.

Kurul raporu süreli verdiyse ve kişi engel durumunun azalmasının tıbben beklenmediğini düşünüyorsa, raporun süreli verilmesi de itirazın konusu olur; itiraz 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır. Sürekli rapor da bir kontrol muayenesine konu olabilir: kurumlar kendi mevzuatlarına göre gerekçeli yazıyla kontrol muayenesi isteyebilir (Erişkinler Yönetmeliği m. 11/5).