Anayasa Mahkemesi 2025 yılında bireysel başvurularda 1.195 ihlal kararı verdi. Kararın gönderildiği mahkeme ya da başsavcılık hükümden okunabilen 946 kararda en çok dosya şu illerden: Ankara (189), İstanbul (174), İzmir (44). Nüfusa oranla, en az 5 kararı olan iller arasında ilk üç sırada Kırıkkale (milyon kişide 35,4), Kars (33,5), Ankara (32,0) var. Ekli tablolu birleştirilmiş kararlar dışında 7 ilin mahkeme ve başsavcılıklarına 2025 yılında hiç ihlal kararı gönderilmedi: Bartın, Bayburt, Gümüşhane, Kırklareli, Niğde, Sinop, Çankırı.
Sayılar mahkemeleri birbiriyle karşılaştırmaz. Bir ilin sayısını orada görülen dava türleri belirler: bakanlıkların işlemlerine karşı davalar çoğunlukla Ankara'da açılır, cezaevindeki uygulamalara karşı şikâyetlere cezaevinin bulunduğu yerin infaz hâkimliği bakar, tek bir olaydan doğan çok sayıda dava da bir ilin sayısını yükseltir. Aşağıdaki tablo her il için kararların hangi mahkemelerden geldiğini ve en sık hangi ihlalin bulunduğunu gösteriyor.
Neden bu iller öne çıkıyor?
Ankara: merkezî idarenin işlemleri. Ankara'nın 189 kararından 95 tanesi idare mahkemelerinden. İdari işleme karşı dava, işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 32/1); bakanlıkların ve merkezî kurumların işlemlerine karşı davalar bu yüzden Ankara'da görülür. 2025 kararları arasında emeklilik yardımının ödenmemesi (İrfan Irmak, B. No: 2021/2115, 7/1/2025), askerî üniversiteden devredilen profesöre daha düşük ek gösterge uygulanması (Bülent Ünay ve diğerleri, B. No: 2020/21658, 8/1/2025) ve arabulucular siciline kayıt yapılmaması (Mehmet Altuntaş, B. No: 2019/37389, 14/1/2025) gibi işlemler var.
Hatay: Reyhanlı saldırısı. Hatay'ın 31 kararından 19 tanesi, 11 Mayıs 2013'teki Reyhanlı saldırısında ölen ve yaralananların yakınlarının idareye karşı açtığı tazminat davalarından. Örneğin Ahmet Tuna ve diğerleri, B. No: 2021/5685, 15/4/2025 kararında Anayasa Mahkemesi, idare mahkemesinin ceza davasında toplanan delilleri ve mülkiye müfettişinin raporunu incelemeden idarenin kusuru olmadığı sonucuna varmasını yaşam hakkının usul boyutunun ihlali saydı (§§ 20-23). İdarenin kusuru ceza davasıyla ortaya çıktığı hâlde dava açma süresinin olaydan sonra imzalanan sulhname tarihinden başlatılmasını da mahkemeye erişim hakkının ihlali saydı (§§ 37-40).
Konya: holdinge yatırılan paralar. Konya'nın 40 kararından 19 tanesi, Konya'da kurulan bir holdinge hisse karşılığı para yatıranların iade davalarından. Davalar sürerken 7194 sayılı Kanun'un 41. maddesiyle 3332 sayılı Kanun'a eklenen geçici 4. madde bu ödemeleri pay saydı. İlkeleri belirleyen Turgay Kılıç, B. No: 2020/21022, 14/12/2023 kararındaki dosyada bölge adliye mahkemesi, parayı başvurucuya iade ettiren ticaret mahkemesi kararını bu madde nedeniyle kaldırıp dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmişti (§§ 10-12). Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için başvurulan yolu yargılama sırasında ortadan kaldıran düzenleme nedeniyle mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar verdi ve 2025 yılında aynı sonuca ulaştı (örneğin Erol Çam, B. No: 2021/25258, 28/5/2025).
Cezaevi şikâyetleri. Kırıkkale (10 kararın 8 tanesi), Düzce (6 kararın 3 tanesi), Kocaeli (26 kararın 13 tanesi), Elazığ (7 kararın 6 tanesi) gibi illerde kararların en az yarısı cezaevindeki uygulamalarla ilgili: disiplin cezası, mektup ve kitap, kalabalık oda gibi şikâyetler. Bu şikâyetlere işlemin yapıldığı ceza infaz kurumunun bulunduğu yerdeki infaz hâkimliği bakar (4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu m. 2); infaz hâkimliğinin kararına itirazı da aynı yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler (m. 6). Bu illerin oranı, ilde yaşayanlardan çok oradaki cezaevlerinde bulunanların şikâyetlerini yansıtır.
İllere göre ihlal kararları (2025)
Her ilde, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararını gönderdiği mahkeme ya da başsavcılık o ilde olan karar sayısı. "Milyon kişide" sütunu bu sayının ilin 2025 nüfusuna oranıdır; "En sık ihlal" o ilin kararlarında en çok ihlal bulunan şikâyet türüdür. Son sütun 2026 yılında 22/9/2026 tarihine kadar verilen kararlardır.
| İl | İhlal kararı | Milyon kişide | En sık mahkeme | En sık ihlal | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ankara 5.910.311 kişi | 189 | 32,0 | İdare mahkemesi (95) | Gerekçeli karar hakkı (idare) (17) | 121 |
| İstanbul 15.754.053 kişi | 174 | 11,0 | Ağır ceza mahkemesi (36) | Mahkemeye erişim hakkı (hukuk) (16) | 108 |
| İzmir 4.504.185 kişi | 44 | 9,8 | İdare mahkemesi (11) | Kamulaştırmada değer kaybı (5) | 29 |
| Diyarbakır 1.852.356 kişi | 43 | 23,2 | İdare mahkemesi (10) | Ceza infaz kurumunda ifade (4) | 29 |
| Konya 2.343.409 kişi | 40 | 17,1 | Asliye ticaret mahkemesi (18) | Mülkiyet hakkı ile bağlantılı etkili başvuru hakkı (19) | 14 |
| Hatay 1.577.531 kişi | 31 | 19,7 | İdare mahkemesi (22) | Mahkemeye erişim hakkı (idare) (16) | 10 |
| Antalya 2.777.677 kişi | 30 | 10,8 | Asliye hukuk mahkemesi (7) | Kamulaştırmada değer kaybı (3) | 12 |
| Kocaeli 2.161.171 kişi | 26 | 12,0 | İnfaz hâkimliği (13) | İnfaz kurumunun fiziki koşulları (5) | 16 |
| Adana 2.283.609 kişi | 25 | 10,9 | İdare mahkemesi (5) | Ceza infaz kurumunda ifade (4) | 14 |
| Mardin 903.576 kişi | 23 | 25,5 | Asliye hukuk mahkemesi (8) | Kamulaştırmada değer kaybı (6) | 8 |
| Kayseri 1.458.991 kişi | 22 | 15,1 | Ağır ceza mahkemesi (6) | Geçici hukuki koruma (İhtiyati tedbir, haciz, ihtiyati haciz) (4) | 18 |
| Manisa 1.477.756 kişi | 15 | 10,2 | İdare mahkemesi (5) | Fiziksel ve ruhsal bütünlük (şiddet, kazalar vs) (2) | 7 |
| Mersin 1.956.428 kişi | 15 | 7,7 | Asliye hukuk mahkemesi (5) | Kamulaştırmada değer kaybı (3) | 15 |
| Gaziantep 2.222.415 kişi | 14 | 6,3 | İdare mahkemesi (4) | Gerekçeli karar hakkı (ceza) (2) | 2 |
| Şanlıurfa 2.265.800 kişi | 14 | 6,2 | Ağır ceza mahkemesi (8) | Gerekçeli karar hakkı (ceza) (5) | 9 |
| Ordu 768.087 kişi | 13 | 16,9 | İdare mahkemesi (5) | Gerekçeli karar hakkı (idare) (2) | 3 |
| Van 1.112.013 kişi | 12 | 10,8 | İdare mahkemesi (4) | — | 20 |
| Samsun 1.392.403 kişi | 12 | 8,6 | Asliye hukuk mahkemesi (7) | Kamulaştırmada değer kaybı (3) | 8 |
| Bursa 3.263.011 kişi | 12 | 3,7 | Ağır ceza mahkemesi (4) | Kamulaştırmada değer kaybı (2) | 2 |
| Kırıkkale 282.830 kişi | 10 | 35,4 | İnfaz hâkimliği (7) | — | 4 |
Öteki 61 il
| İl | İhlal kararı | Milyon kişide | En sık mahkeme | En sık ihlal | 2026 |
|---|---|---|---|---|---|
| Balıkesir 1.284.517 kişi | 10 | 7,8 | İdare mahkemesi (3) | — | 5 |
| Kars 268.991 kişi | 9 | 33,5 | İnfaz hâkimliği (3) | Gerekçeli karar hakkı (ceza) (2) | 1 |
| Batman 662.626 kişi | 9 | 13,6 | Asliye hukuk mahkemesi (4) | Kamulaştırmasız el atma (3) | 8 |
| Eskişehir 927.956 kişi | 9 | 9,7 | Sulh ceza hâkimliği (2) | Gerekçeli karar hakkı (ceza) (3) | 7 |
| Şırnak 573.666 kişi | 8 | 13,9 | Ağır ceza mahkemesi (6) | Gerekçeli karar hakkı (ceza) (2) | 5 |
| Denizli 1.060.975 kişi | 8 | 7,5 | İş mahkemesi (2) | Mahkemeye erişim hakkı (hukuk) (2) | 0 |
| Sakarya 1.123.693 kişi | 8 | 7,1 | Asliye hukuk mahkemesi (4) | — | 3 |
| Giresun 455.074 kişi | 7 | 15,4 | Asliye hukuk mahkemesi (4) | Kamulaştırmada değer kaybı (3) | 2 |
| Elazığ 605.678 kişi | 7 | 11,6 | İnfaz hâkimliği (6) | Ceza infaz kurumunda ifade (3) | 4 |
| Afyonkarahisar 751.808 kişi | 7 | 9,3 | İnfaz hâkimliği (5) | Ceza infaz kurumunda ifade (4) | 6 |
| Düzce 415.622 kişi | 6 | 14,4 | İnfaz hâkimliği (3) | Ceza infaz kurumunda ifade (2) | 2 |
| Muğla 1.099.547 kişi | 6 | 5,5 | İdare mahkemesi (2) | Ceza infaz kurumunda ifade (2) | 5 |
| Kahramanmaraş 1.146.278 kişi | 6 | 5,2 | İnfaz hâkimliği (3) | — | 7 |
| Tekirdağ 1.208.441 kişi | 6 | 5,0 | İnfaz hâkimliği (2) | — | 6 |
| Kırşehir 242.777 kişi | 5 | 20,6 | Ağır ceza mahkemesi (4) | Tanık dinletme ve sorgulama hakkı (ceza) (3) | 3 |
| Bitlis 360.423 kişi | 5 | 13,9 | Asliye hukuk mahkemesi (3) | Kamulaştırmada değer kaybı (3) | 0 |
| Muş 389.127 kişi | 5 | 12,8 | Asliye hukuk mahkemesi (3) | Kamulaştırmada değer kaybı (2) | 1 |
| Ağrı 491.489 kişi | 5 | 10,2 | Asliye hukuk mahkemesi (3) | Kamulaştırmada değer kaybı (3) | 4 |
| Osmaniye 564.123 kişi | 5 | 8,9 | İnfaz hâkimliği (4) | Ceza infaz kurumunda süreli yayın (2) | 3 |
| Zonguldak 585.203 kişi | 5 | 8,5 | Asliye hukuk mahkemesi (2) | — | 2 |
| Adıyaman 617.821 kişi | 5 | 8,1 | Sulh ceza hâkimliği (1) | — | 0 |
| Erzurum 736.877 kişi | 5 | 6,8 | İdare mahkemesi (2) | — | 4 |
| Aydın 1.172.107 kişi | 5 | 4,3 | İdare mahkemesi (1) | — | 4 |
| Erzincan 239.625 kişi | 4 | 16,7 | İnfaz hâkimliği (2) | — | 0 |
| Bolu 327.173 kişi | 4 | 12,2 | İnfaz hâkimliği (2) | — | 3 |
| Kütahya 570.478 kişi | 4 | 7,0 | İş mahkemesi (2) | Sendika (2) | 2 |
| Tokat 614.141 kişi | 4 | 6,5 | Ağır ceza mahkemesi (2) | — | 5 |
| Karabük 249.614 kişi | 3 | 12,0 | Cumhuriyet başsavcılığı (1) | — | 0 |
| Burdur 277.226 kişi | 3 | 10,8 | Ağır ceza mahkemesi (1) | — | 0 |
| Edirne 422.438 kişi | 3 | 7,1 | İnfaz hâkimliği (2) | Ceza infaz kurumunda ifade (2) | 4 |
| Çanakkale 573.976 kişi | 3 | 5,2 | Ağır ceza mahkemesi (2) | — | 5 |
| Trabzon 823.323 kişi | 3 | 3,6 | Asliye hukuk mahkemesi (1) | — | 4 |
| Kilis 157.363 kişi | 2 | 12,7 | İnfaz hâkimliği (1) | — | 1 |
| Iğdır 205.071 kişi | 2 | 9,8 | Asliye hukuk mahkemesi (1) | — | 0 |
| Karaman 262.355 kişi | 2 | 7,6 | İş mahkemesi (1) | — | 1 |
| Hakkâri 279.681 kişi | 2 | 7,2 | Sulh ceza hâkimliği (1) | — | 5 |
| Siirt 332.369 kişi | 2 | 6,0 | Ağır ceza mahkemesi (1) | — | 8 |
| Rize 346.947 kişi | 2 | 5,8 | Asliye hukuk mahkemesi (2) | — | 4 |
| Aksaray 441.136 kişi | 2 | 4,5 | İdare mahkemesi (2) | — | 2 |
| Malatya 755.854 kişi | 2 | 2,6 | Ağır ceza mahkemesi (1) | — | 3 |
| Tunceli 85.083 kişi | 1 | 11,8 | Cumhuriyet başsavcılığı (1) | — | 0 |
| Ardahan 90.392 kişi | 1 | 11,1 | Ağır ceza mahkemesi (1) | — | 0 |
| Artvin 167.531 kişi | 1 | 6,0 | Sulh ceza hâkimliği (1) | — | 2 |
| Bilecik 228.995 kişi | 1 | 4,4 | Asliye hukuk mahkemesi (1) | — | 1 |
| Bingöl 282.299 kişi | 1 | 3,5 | Asliye hukuk mahkemesi (1) | — | 1 |
| Yalova 311.635 kişi | 1 | 3,2 | Asliye hukuk mahkemesi (1) | — | 4 |
| Nevşehir 320.150 kişi | 1 | 3,1 | Asliye ceza mahkemesi (1) | — | 1 |
| Amasya 342.242 kişi | 1 | 2,9 | Cumhuriyet başsavcılığı (1) | — | 1 |
| Uşak 374.405 kişi | 1 | 2,7 | İş mahkemesi (1) | — | 1 |
| Kastamonu 379.934 kişi | 1 | 2,6 | İdare mahkemesi (1) | — | 1 |
| Yozgat 413.208 kişi | 1 | 2,4 | Ağır ceza mahkemesi (1) | — | 0 |
| Isparta 445.303 kişi | 1 | 2,2 | İdare mahkemesi (1) | — | 4 |
| Çorum 519.590 kişi | 1 | 1,9 | Asliye hukuk mahkemesi (1) | — | 0 |
| Sivas 631.401 kişi | 1 | 1,6 | Asliye ceza mahkemesi (1) | — | 1 |
| Bartın 206.663 kişi | 0 | 0,0 | — | — | 0 |
| Bayburt 82.836 kişi | 0 | 0,0 | — | — | 0 |
| Gümüşhane 138.807 kişi | 0 | 0,0 | — | — | 0 |
| Kırklareli 379.595 kişi | 0 | 0,0 | — | — | 1 |
| Niğde 374.492 kişi | 0 | 0,0 | — | — | 0 |
| Sinop 225.848 kişi | 0 | 0,0 | — | — | 0 |
| Çankırı 200.549 kişi | 0 | 0,0 | — | — | 0 |
Hangi mahkemelerin dosyalarında ihlal bulundu?
Mahkeme türüne göre 2025 kararları. Bir karar birden fazla mahkemeye gönderilmişse her mahkeme türünde bir kez sayılır.
Hangi ihlaller en çok ilde tekrarlanıyor?
Aşağıdaki şikâyet türlerinde ihlal kararı 2025 yılında en çok sayıda ilin mahkemelerinden çıktı. Bunlar tek bir mahkemeye ya da bölgeye özgü değil; aynı kusur ülkenin her yerindeki dosyalarda tekrarlanıyor. Her türün sayfasında Anayasa Mahkemesinin ilkeleri ve örnek kararlar var.
- Gerekçeli karar hakkı (ceza): 30 il, 60 karar
- Kamulaştırmada değer kaybı: 26 il, 63 karar
- Tanık dinletme ve sorgulama hakkı (ceza): 25 il, 50 karar
- Mahkemeye erişim hakkı (hukuk): 21 il, 47 karar
- Ceza infaz kurumunda ifade: 18 il, 42 karar
- Gerekçeli karar hakkı (hukuk): 16 il, 23 karar
- Geçici hukuki koruma (İhtiyati tedbir, haciz, ihtiyati haciz): 15 il, 26 karar
- Kamulaştırmasız el atma: 14 il, 23 karar
- Mahkemeye erişim hakkı (idare): 13 il, 44 karar
- Gerekçeli karar hakkı (idare): 13 il, 35 karar
Veri nasıl hazırlandı?
Kaynak, Anayasa Mahkemesinin Kararlar Bilgi Bankasında yayımlanan ve karar tarihi 2025 olan 1.195 ihlal kararıdır (24/10/2026 itibarıyla; geç yayımlanan kararlar eklendikçe sayılar artabilir). Anayasa Mahkemesi ihlal kararının bir örneğini yeniden yargılama, yeniden soruşturma ya da bilgi için ilgili mahkemeye veya başsavcılığa gönderir. İl, bu gönderme fıkrasındaki mahkeme ya da başsavcılık adından okundu: ilçe adı taşıyan mahkemeler (Silivri, Bakırköy, Gebze gibi) bağlı oldukları ile sayıldı. "Bölge adliye mahkemesine iletilmek üzere ilk derece mahkemesine" gönderilen kararlarda ilk derece mahkemesinin ili esas alındı. Birden fazla ildeki mahkemeye gönderilen 16 karar her ilde bir kez sayıldı.
Sayılmayan kararlar: mahkemeleri hükümde değil ekli tabloda gösterilen 145 birleştirilmiş karar, yalnızca Adalet Bakanlığına gönderilen 98 karar (çoğunda giderim yeniden yargılama değil tazminattır) ve Yargıtay ya da Danıştay dairesine gönderilen 6 karar. Nüfus, TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2025 sonuçlarıdır (toplam 86.092.159 kişi). Bir karar birden fazla başvurucuyu kapsayabilir; tablo başvuru değil karar sayısını gösterir.
Başvuru Testi · AYM manevi tazminat tutarları · AYM ret nedenleri · AYM İçtihat Atlası