Hakkında Dava Varken Avukat Olunur mu? Avukat Olmaya Engel Suçlar, Baro Levhasına ve Staja Yazılmanın Bekletilmesi, AYM Kararları (2026)

Avukat olmaya engel suçlar: engel olan mahkûmiyettir

Avukatlık yapmak için baro levhasına yazılmak, yani avukatlığa kabul edilmek gerekir. Kabul, ruhsatnamenin verildiği andan hüküm doğurur (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 9 ve 66). Staj da baronun staj listesine yazılmayla başlar (m. 16 ve 21). İki aşamada da baro, adayda 5. maddedeki engellerden biri bulunup bulunmadığına bakar.

Kanunun saydığı ceza engeli şudur: kasten işlenen bir suçtan iki yıldan fazla hapis cezasına ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmak. Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesindeki hak yoksunluğu süreleri geçmiş olsa da engel sürer (m. 5/1-a). Bu yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyen kişi, cezası ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olsa da avukatlığa kabul edilmez (m. 5/2). Anayasa Mahkemesi 2024'te bu fıkradaki “paraya çevrilmiş” ibaresinin iptali istemini beş üyenin karşıoyuyla reddetti (E.2024/87, K.2024/208). Taksirle işlenen bir suçtan (örneğin trafik kazası) mahkûmiyet ve listede olmayan bir kasıtlı suçtan iki yıl ya da daha az hapis cezası engel değildir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması mahkûmiyet değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin beşinci fıkrasına göre HAGB, kurulan hükmün sanık hakkında hukukî sonuç doğurmaması demektir; 7589 sayılı Kanun maddeyi 31.7.2026'da yeniden yazarken bu kuralı korudu. Anayasa Mahkemesi, terör örgütü üyeliğinden verilen HAGB kararını suçun işlendiğini gösteren bir karar sayıp staj listesine yazılma davasını reddeden idare mahkemesinin kanuna olağan dışı bir anlam verdiğini belirtti ve hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi (Hakan Kalaycı, B. No: 2019/36257, 20.3.2024, §§ 44-48). Denetim süresi kasten yeni suç işlenmeden geçerse dava düşer; hüküm açıklanırsa mahkûmiyet doğar. HAGB'nin nasıl işlediği HAGB nedir yazısında, memuriyete etkisi HAGB memuriyete engel mi yazısında.

Staj başvurusunda baro, 5. maddenin (a) bendindeki mahkûmiyetlerin bulunmadığını gösteren arşivli adli sicil belgesini ister (Avukatlık Staj Yönetmeliği m. 4/e). Sicilde başka bir kaydın bulunması engel oluşturmaz; belirleyici olan kaydın hangi suçtan ve hangi cezayla olduğudur. Aşağıdaki tablo, ceza dosyasının her aşamasında baronun ne yapabileceğini dayanağıyla gösteriyor:

Baro ne zaman bekletebilir, ne zaman bekletemez

Kanunun 5. maddesinin üçüncü fıkrası, birinci fıkranın (a) bendindeki cezalardan birini gerektiren bir suçtan aday hakkında kamu davası açılmışsa, avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın kovuşturmanın sonuna kadar bekletilebileceğini söyler. Fıkra 24.11.2021 tarihli 7343 sayılı Kanunla bu hâli aldı; daha önce “kovuşturma altında bulunması” diyordu. Kovuşturma iddianamenin kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesine kadar sürer (CMK m. 2/1-f). Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, bu değişiklikten önce de bekletme yetkisinin soruşturma aşamasında kullanılamayacağını, yalnız soruşturma bulunduğu için kaydı iptal eden mahkeme kararlarının kanuni dayanaktan yoksun olduğunu belirtmişti (Mehmet Çetinkaya ve D.K. [GK], B. No: 2018/27392, 15.4.2021, §§ 46-49). Bugün kanun da açıkça kamu davasını arıyor. Öğretide baro levhasına yazılma dosyaları, derece mahkemesinin kanunu genişleterek yorumladığı ve müdahalenin bu yüzden kanuni dayanaktan yoksun kaldığı durumlara örnek gösterilir (Hakyemez, Anayasa Yargısı 42/2, 2025, s. 743-744).

Kanun bekletmeyi bir yetki olarak verir, bir yasak koymaz. Anayasa Mahkemesine göre baro ve onay mercii olarak Türkiye Barolar Birliği, adayın avukatlık yapmasına engel bir hâli olup olmadığını araştırır ve varsa kovuşturmanın niteliğini değerlendirerek bu takdiri kullanır (B.A.Y. [GK], B. No: 2019/19788, 5.7.2022, §§ 64-65). Hakkında dava bulunan adayın isteğini reddetmek ise kanunda yoktur. Mahkeme, terör örgütü üyeliği suçlamasıyla yargılanan eski bir hâkimin isteğinin bekletilmek yerine reddedilmesini kanuni dayanaktan yoksun buldu (Zeynep Eren Bozoğlu, B. No: 2019/29332, 19.12.2023, §§ 36-37). Kovuşturmanın sonucu ne olursa olsun reddi gerektiren başka bir engel varsa, örneğin aday avukatlıkla birleşmeyen bir işte çalışıyorsa, baro sonucu beklemeden karar verir (m. 5/4).

Bekletme kararı gerekçeli olur ve adaya tebliğ edilir (m. 8/1). Anayasa Mahkemesi, mahkemelerin yalnız davanın varlığına dayanarak bekletme yönünde karar vermesini yeterli görmüyor: karar, kovuşturmaya dayanak olayları, kovuşturmanın niteliğini ve kişinin mesleğini yapmaktaki menfaatini tartmalıdır (Ahmet Yıldız ve diğerleri, B. No: 2022/108393, 26.3.2025, § 38).

Staj listesine yazılmada bekletme yoktur. Kanunun 16. maddesi staj için 5. maddedeki engellerin bulunmamasını arar. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, bekletme yetkisinin staj bittikten sonra levhaya yazılma istendiğinde kullanılabileceğini, staj aşamasına genişletilmesinin öngörülemez olduğunu belirtti. Hakkında devam eden kovuşturma nedeniyle staj listesine yazılmayan başvurucu için özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine yedi üyenin karşıoyuyla karar verdi (Ömer Özcan [GK], B. No: 2019/24047, 23.3.2023, §§ 59-66). Danıştay 8. Dairesi de 31.12.2024'te staj aşamasında bu fıkranın uygulanamayacağını söyledi (E.2023/3729, K.2024/7901). Kovuşturma sayılan suçlardan mahkûmiyetle biterse stajyerin adı listeden silinir (Staj Yönetmeliği m. 32; Ömer Özcan, § 64).

Bekletme ya da ret kararına itiraz

Baro yönetim kurulu levhaya yazılma isteğini, başvuru dilekçesinin kaydından itibaren bir ay içinde gerekçeli olarak karara bağlar. Bu sürede karar verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve aday bir aylık sürenin bitiminden itibaren on beş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir (m. 7; Avukatlık Kanunu Yönetmeliği m. 8).

Ret ya da bekletme kararına karşı aday, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde kararı veren baro aracılığıyla Birliğe itiraz eder; baro itiraz tarihini gösteren bir belge verir. Birlik bir ay içinde karar vermezse itiraz reddedilmiş sayılır. Süresinde itiraz edilmeyen karar kesinleşir (m. 8/2, 8/3, 8/5). Birliğin kararı onaylanmak üzere Adalet Bakanlığına gider; Bakanlık iki ay içinde karar vermezse ya da onaylarsa karar kesinleşir. Bakanlık kararı uygun bulmazsa gerekçesiyle Birliğe geri gönderir; Birlik yönetim kurulu üçte iki çoğunlukla aynı kararda ısrar ederse karar onaylanmış sayılır (m. 8/4).

Stajda yol biraz farklıdır. Başvuru on beş gün ilan edilir; her avukat, stajyer ve ilgili kişi açık delil göstererek itiraz edebilir. Baro yönetim kurulu itiraz süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde karar verir ve kararın bir örneğini Cumhuriyet savcılığına gönderir. Bu karara aday, baro yönetim kurulu üyeleri ve Cumhuriyet savcısı on beş gün içinde Birliğe itiraz edebilir; itiraz listeye yazılmayı durdurur (m. 18, 20 ve 21). Anayasa Mahkemesine gelen staj dosyalarının bir kısmında baronun kabul kararına itirazı başsavcılık yapmıştı (Mustafa Bora Acar, B. No: 2022/87302, 18.12.2024, § 2).

İtiraz dilekçesi, Anayasa Mahkemesinin aradığı tartışmayı Birliğin önüne getirmelidir. Aday iddianamedeki suçlamayı ve tarihini, dosyadaki lehe ve aleyhe delilleri, varsa ilk derece kararını, suçlamanın avukatlık mesleğiyle ilgisini, tutuksuz yargılanıp yargılanmadığını, davanın ne kadar sürdüğünü ve kayıt yapılmamasının geçimine etkisini yazar; iddianamenin, duruşma tutanaklarının ve kararın onaylı örneklerini ekler.

Staj başvurusunda aday, avukatlığa kabule engel hâli bulunmadığını bildiren bir kâğıt imzalar; bazı barolar bu kâğıtta ceza kovuşturması altında olmadığının da beyan edilmesini ister. Gerçeğe aykırı bildiri için Cumhuriyet savcısı idari para cezası verir (m. 17). Davayı baştan bildirmek bu riski ortadan kaldırır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de eski mahkûmiyetini baroya bildirmeyen bir stajyerin listeden silinmesini, bu gizlemeyi de gerekçe yaparak Sözleşme'ye aykırı bulmadı (Jankauskas/Litvanya (No. 2), § 78).

Bakanlık kabul kararına karşı dava açarsa

Anayasa Mahkemesine gelen dosyaların çoğunda baro ve Birlik adayı kabul etmiş, Adalet Bakanlığı kararı geri göndermiş, Birlik ısrar etmiş, Bakanlık da Birliğin kararına karşı Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açmıştı (m. 8/6; Ahmet Yıldız ve diğerleri, §§ 3-4; Cengiz Kavak ve diğerleri, B. No: 2022/71005, 17.2.2026, §§ 2-3). Mahkemeler, aday hakkında kovuşturma bulunduğunu belirterek kovuşturma bitene kadar beklenmesinin uygun olacağı gerekçesiyle Birliğin kararlarını iptal etti.

Bu davanın davalısı Birliktir, ama sonucu adayın ruhsatını belirler. İdare mahkemesi davayı adaya resen ihbar etmelidir (İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 31). Anayasa Mahkemesi, baro levhasına yazılmasının iptali için açılan davadan haberdar edilmeyen avukat için mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi (S.P., B. No: 2023/15901, 12.3.2026, §§ 31-38). Aday davayı öğrenince Birlik yanında müdahil olur, savunma ve delil sunar.

Müdahil, aleyhe karara karşı istinaf yoluna kendisi ve süresinde gitmelidir; süre kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m. 45/1). Danıştay 8. Dairesi, idare mahkemesi kararını yalnız Birlik istinaf ettiği için kararı müdahil yönünden kesinleşmiş saydı ve müdahilin temyizini incelemeden reddetti (E.2024/5129, K.2024/5918, 26.11.2024). Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17.3.2025 tarihli kararına konu dosyada da müdahilin istinafı otuz günden sonra yapıldığı için süreden reddedilmişti (E.2025/61, K.2025/609).

Mahkeme, Birliğin kararını verdiği tarihteki duruma göre denetler. Birliğin ısrar kararı tarihinde kovuşturma yoksa, sonradan kabul edilen iddianame iptal gerekçesi olamaz (B.A.Y., §§ 66-69). Mahkeme kesinleşmemiş bir mahkûmiyete kesinleşmiş gibi sonuç da bağlayamaz: Anayasa Mahkemesi, istinafta bekleyen bir mahkûmiyeti 5. maddedeki engel gibi uygulayan idare mahkemesi kararını masumiyet karinesine aykırı buldu (B.S., B. No: 2020/8344, 26.7.2022, §§ 44-49). Masumiyet karinesinin idari kararlardaki diğer görünümleri masumiyet karinesi sayfasında.

İdare mahkemesinde dava, istinaf ve temyiz

Birliğin Bakanlıkça onaylanan ya da iki ayın geçmesiyle kesinleşen kararına karşı aday idari yargıya başvurur (m. 8/6 ve staj için m. 20). Dava süresi yazılı bildirimden itibaren altmış gündür (İYUK m. 7). Yetkili mahkeme, işlemi yapan merciin bulunduğu yerin idare mahkemesidir (İYUK m. 32). Anayasa Mahkemesinin incelediği dosyalarda davalar, adayın hangi baroya başvurduğundan bağımsız olarak Ankara idare mahkemelerinde görülmüştü; İzmir Barosuna başvuran adayın davasına Ankara 17. İdare Mahkemesi bakmıştı (Zeynep Eren Bozoğlu, § 10). Dava açmak kararın uygulanmasını durdurmaz; aday yürütmenin durdurulmasını isteyebilir (İYUK m. 27/2).

İdare mahkemesi kararına karşı otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna gidilir; Anayasa Mahkemesinin incelediği dosyalarda istinafı Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi görmüştü. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 2025'te üç kararla, baro levhasına yazılmaya ilişkin işlemin meslekten çıkarma sonucunu doğurmadığını, bu yüzden bölge idare mahkemesi kararının temyiz edilemeyeceğini ve kesin olduğunu söyledi (E.2025/50, K.2025/84 ve E.2025/47, K.2025/85, 20.1.2025; E.2025/61, K.2025/609, 17.3.2025; oyçokluğuyla). 7589 sayılı Kanunla 31.7.2026'dan sonra verilen kararlar için bir istisna geldi: bölge idare mahkemesi ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verirse, bu karar tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir (İYUK m. 46/2). Bölge idare mahkemesinin kararı kesinse bireysel başvuru süresi bu kararın öğrenildiği günden başlar.

Davanın uzun sürmesi ayrı bir şikâyettir ve bazı dosyalarda önce Tazminat Komisyonuna götürülmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi, bu yolu tüketmeden makul süre şikâyeti getiren stajyer adayının başvurusunun bu kısmını kabul edilemez buldu (Mustafa Bora Acar, § 15). Komisyonun hangi davalara baktığı makul süre Tazminat Komisyonu yazısında.

Anayasa Mahkemesinin 30 kararındaki çizgi

Anayasa Mahkemesinin 15.4.2021'deki iki Genel Kurul kararından (Mehmet Çetinkaya ve D.K.; İ.K.) 12.11.2026'ya kadar yayımladığı kararlar arasında, adayın hakkındaki ceza soruşturması, kovuşturması ya da HAGB kararının gerekçe yapıldığı 30 esas kararı var: 28'inde ihlal, ikisinde ihlal yok kararı verildi. Dosyaların çoğu, 2016'dan sonra terör örgütü üyeliği suçlamasıyla yargılanan ve bir kısmı olağanüstü hâl kararnameleriyle kamu görevinden çıkarılan hukukçulara ait. Mahkemenin ölçütü suçlamanın türüne bağlı değil: zimmet ve kamu görevlisinin resmî belgede sahteciliği suçlamasıyla kovuşturulan ve bu nedenle staj listesine yazılmayan bir adayın dosyasında da ihlal buldu (Mustafa Bora Acar, §§ 4, 13-14). Aşağıdaki tablo, Mahkemenin hangi durumda hangi sonuca vardığını ve dayandığı kararı gösteriyor:

Ahmet Yıldız ve diğerleri kararındaki başvurucuların isteklerini baro ve Birlik kabul etmiş, Birlik Bakanlığın geri göndermesine rağmen ısrar etmişti. Ankara idare mahkemeleri yalnız başvurucular hakkında kovuşturma bulunduğunu söyleyerek Birliğin kararlarını iptal etti. Anayasa Mahkemesi, kanunun kovuşturmayı doğrudan bir engel saymadığını, takdirin baroda ve Birlikte olduğunu, mahkemenin kovuşturmaya konu olayları tartışmadan bekletme yönünde karar vermesinin bu takdiri işlevsiz bıraktığını belirtti ve özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine bir üyenin karşıoyuyla karar verdi (§§ 35-41). Aynı sonuca Abdulhadi Oğuz ve diğerleri (13.5.2025), Cengiz Kavak ve diğerleri (17.2.2026) ve Mehmet Şimşek ve diğerleri (4.3.2026) kararlarında oybirliğiyle ulaştı. Mehmet Şimşek dosyasında bir kısım başvurucunun isteği reddedilmiş, açtıkları dava da kovuşturma gerekçesiyle reddedilmişti; Mahkeme onlar için de ihlal buldu (§§ 2, 15).

Bekletme kararını Birlik kendisi verdiğinde sonuç farklı oldu. Furkan Şen kararında Bakanlığın geri göndermesi üzerine Birlik, terör örgütü üyeliği suçlamasıyla devam eden kovuşturmanın sonuna kadar isteği bekletmiş, idare mahkemesi bunu hukuka uygun bulmuştu. Anayasa Mahkemesi isteğin reddedilmediğini, ceza davasının sonucuna göre yeniden karar verilebileceğini ve başvurucunun yargılamada delil sunabildiğini belirterek ihlal bulmadı (§§ 47-49); Akın Kahraman ve diğerleri kararında da aynı sonuca vardı (§§ 15-17). Bu iki dosyada Mahkeme, meslek kuruluşunun takdiriyle verilen bekletmeyi ölçülü buldu. Böyle bir kararla karşılaşan aday, kovuşturmanın niteliğini itirazda ve idari davada tartışmalıdır.

Mahkeme bu şikâyetleri özel hayata saygı hakkı (Anayasa m. 20) yönünden inceliyor. Hukuk mezunu için baroya kayıt serbest avukatlığın şartıdır; kaydın bekletilmesi mesleği yapma ve meslek çevresinde ilişki kurma imkânını önemli ölçüde zayıflatır (Ahmet Yıldız ve diğerleri, § 20). Başvurucu bu etkiyi, kaybettiği geliri ve meslek dışında geçen süreyi başvuru formunda belgeleriyle anlatmalıdır. Mahkemenin meslek hayatına ilişkin diğer kararları meslek hayatı ve özel hayat sayfasında.

Bireysel başvuru: süre, giderim, tazminat

Başvuru, son kararın öğrenildiği günden itibaren otuz gün içinde yapılır (6216 s. K. m. 47/5). Süre tebliğden değil, öğrenmeden işler. Anayasa Mahkemesi, bölge idare mahkemesi kararını tebliğden beş gün önce UYAP'ta açıp okuyan başvurucunun başvurusunu süre aşımı nedeniyle kabul edilemez buldu (Mustafa Uslu, B. No: 2019/40108, 8.2.2024, §§ 9-12). Elektronik tebligatın açıldığı gün de öğrenme günü sayılır (Murat Özkan, B. No: 2020/22919, 8.2.2024, §§ 7-8). Dava sürerken yürütmenin durdurulması kararına karşı doğrudan başvuru yapılmaz; Mahkeme böyle bir başvuruyu başvuru yolları tüketilmeden yapıldığı için kabul edilemez buldu (B.G., B. No: 2022/5022, 10.1.2024, §§ 16-18). Sürenin başlangıcıyla ilgili diğer kurallar AYM başvuru süresi yazısında.

Harcı ödeyemeyen başvurucu adli yardım isteyebilir; Mahkeme bu dosyalarda ödeme gücü bulunmayan başvurucuların taleplerini kabul etti (Cengiz Kavak ve diğerleri, § 8). Kimliğinin kamuya açık kararda gizlenmesini isteyenlerin talepleri de kabul edildi. Harç tutarı bireysel başvuru harcı, gizlilik talebi kimlik gizliliği yazısında.

İhlal kararının olağan sonucu yeniden yargılamadır: Anayasa Mahkemesi kararı idare mahkemesine gönderir, mahkeme ihlalin nedenlerini gideren yeni bir karar verir. Tazminat istemleri bu yüzden çoğunlukla reddedildi (Cengiz Kavak ve diğerleri, §§ 17-19). Ceza davası beraatle bitmiş ya da başvurucu sonradan levhaya yazılmışsa yeniden yargılamada yarar görülmedi ve 18.000 TL net manevi tazminat verildi (Ömer Özcan, § 69; Merve Dündar Küçükdere, B. No: 2020/28511, 4.10.2023, §§ 26-27). Maddi tazminat için kazanç kaybı belgelenmelidir; belge sunmayan başvurucunun maddi tazminat istemi reddedildi (Merve Dündar Küçükdere, § 27). Ceza davası bu arada mahkûmiyetle kesinleşen başvurucular için Mahkeme, levhadan silinmeyi düzenleyen 74. maddenin uygulanmasını idari mercilere ve mahkemelere bıraktı (Cengiz Kavak ve diğerleri, § 18). İhlal kararından sonra mahkemeye yapılacak başvuru ihlal kararı sonrası yeniden yargılama yazısında.

Kovuşturma gerekçeli dosyalarda 2025 ve 2026'da verilen yedi ihlal kararında ana başvurunun yapıldığı günden karara 839 ile 1.477 gün geçti. Mahkemenin yayımlanan bütün kararlarında başvurudan karara geçen süre ve haklara göre ihlal oranları AYM Bireysel Başvuru Raporu 2026'da.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, avukatlık gibi bir mesleğe erişimin ve stajyer listesinden silinmenin Sözleşme'nin 8. maddesindeki özel hayat kapsamına girdiğini kabul ediyor (Jankauskas/Litvanya (No. 2), 27.6.2017, §§ 57-58; Manjani/Arnavutluk, 10.3.2026, § 36). Manjani kararında, çocukken işlediği hırsızlıktan hükümlü olup hukuken temize çıkmış bir hukukçunun savcı adaylığı eğitimine alınmaması, yetkililer kişinin durumunu ayrıntılı ve kişiye özgü biçimde değerlendirmediği için 8. maddeyi ihlal etti (§§ 51-60). Buna karşılık rüşvet ve görevi kötüye kullanmadan mahkûmiyetini baroya bildirmeyen bir stajyerin listeden silinmesinde ve sahtecilik ve dolandırıcılıktan mahkûmiyetinin üzerinden üç yıl geçmiş bir avukatın yeniden kabul edilmemesinde ihlal bulmadı (Jankauskas (No. 2), §§ 77-79; Lekavičienė/Litvanya, 27.6.2017, §§ 56-58).

Bu kararların hepsi mahkûmiyete dayanıyor. Hakkında yalnız devam eden bir ceza davası bulunan adayın levhaya yazılmasının bekletilmesine ilişkin bir Türkiye kararı 12.11.2026 itibarıyla yok. Olağanüstü hâl kararnamesiyle kamu görevinden çıkarılan iki hukuk mezununun İstanbul Barosuna kaydının reddine ilişkin başvurular 27.5.2024'te Türkiye'ye iletildi ve karar bekliyor (Yıldız ve Turan/Türkiye, B. No: 35770/19 ve 39547/19). Anayasa Mahkemesinin kararından sonra AİHM'e başvuru süresi dört aydır; ayrıntısı AİHM başvuru süresi yazısında.