Hakaret, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmektir; cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m. 125/1). Kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette alt sınır bir yıldır ve şikâyet aranmaz; öteki hakaretlerde şikâyet altı ay içinde, en geç fiilden itibaren iki yıl içinde yapılır.
Her kaba söz hakaret değildir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzındaki sözlerde suçun oluşmadığını kabul ediyor. Bu yazı suçun unsurlarını ve cezasını, Yargıtay'ın 2023-2026 kararlarındaki ölçüyü, şikâyet sürelerini, karşılıklı hakareti ve ön ödemeyi anlatır.
Suçun unsurları ve cezası
| Hâl | Ceza |
|---|---|
| Yüz yüze veya mağdura yöneltilen sesli, yazılı, görüntülü iletiyle hakaret (m. 125/1-2) | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası |
| Mağdurun yokluğunda hakaret | Ancak en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenirse cezalandırılır (m. 125/1) |
| Kamu görevlisine görevinden dolayı; inanç, düşünce ve kanaatinden dolayı; kutsal değerlerden bahisle (m. 125/3) | Alt sınır 1 yıl |
| Alenen (m. 125/4) | Ceza altıda bir artar |
| Ölmüş kişinin hatırasına (m. 130) | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası |
Mağdurun belirlenmesi. Mağdurun adı açıkça söylenmese de sözlerin kime yöneldiğinde duraksanmayacak bir durum varsa hakaret o kişiye yapılmış sayılır (m. 126).
İspat. İsnat edilen ve suç oluşturan fiil ispat edilirse ceza verilmez; isnat edilen kişi hakkında bu suçtan kesinleşmiş mahkûmiyet varsa isnat ispatlanmış sayılır. Öteki hâllerde ispat, kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin rızasına bağlıdır. İspatlanmış bir fiilden söz ederek hakaret etmek ise cezalandırılır (m. 127).
Dilekçe ve savunmalar. Yargı mercilerine veya idari makamlara yapılan başvuru, iddia ve savunmalarda gerçek ve somut vakıalara dayanan, uyuşmazlıkla bağlantılı isnat ve olumsuz değerlendirmeler cezalandırılmaz (m. 128).
Kaba söz mü, hakaret mi?
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin yerleşik ölçüsü şudur: Bir sözün tahkir edici olup olmadığı zamana, yere ve duruma göre değişir. Her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici söz hakaret değildir; sözlerin açıkça onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadı ya da sövme olması gerekir.
- "Faşist polisler beni dövüyor": Sanığın "faşist polisler beni dövüyor, bana işkence yapıyor, insan değil misiniz gelin beni kurtarın" sözleri rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı sayıldı; kesinleşmiş mahkûmiyet kanun yararına bozuldu ve Yargıtay sanığın beraatine kendisi karar verdi (4. CD, E. 2026/611, K. 2026/6128, 1.4.2026). Daire aynı kararda, trafik polisine "Sen insan değilsin, Allah senin bin belanı versin" denilen ve "Siz faşist polissiniz" denilen olaylarda da hakaret suçunun oluşmadığını kabul eden önceki kararlarına dayandı (4. CD, E. 2021/22858, K. 2024/1814; E. 2021/13384, K. 2023/21440).
- Sağlık çalışanına kaba söz: Katılana yöneltilen sözler onur, şeref ve saygınlığı rencide edici boyutta olmayıp kaba söz niteliğinde bulunduğu için mahkûmiyet bozuldu (4. CD, E. 2026/2518, K. 2026/7010, 14.4.2026).
- Sosyal medya paylaşımları: Nezaket kurallarını aşan, kaba hitap niteliğindeki paylaşımlar katılanın onurunu rencide edici boyutta görülmedi ve beraat onandı (4. CD, E. 2022/13383, K. 2025/6109, 7.4.2025).
- Siyasetçiye ağır eleştiri: Daire, siyasetçilere yönelik kabul edilebilir eleştiri sınırının özel kişilere göre daha geniş olduğunu hatırlatarak kaba söz ve ağır eleştiri niteliğindeki paylaşımlar nedeniyle verilen mahkûmiyeti bozdu (4. CD, E. 2023/11525, K. 2025/20574, 10.12.2025).
Ölçünün öteki ucu da açıktır: Sövme ve kişinin onurunu kıran somut bir suçlama hakarettir. Kamu görevlileri de görevlerini yaparken aşağılayıcı saldırılara karşı korunur; Daire sert ve kaba eleştiriyi suç saymasa da küçültücü ve aşağılayıcı ifadelerin eleştiri sınırı içinde kalmadığını belirtiyor (4. CD, E. 2026/2487, K. 2026/6477, 7.4.2026).
Şikâyet, ön ödeme ve uzlaşma
- Şikâyet: Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışında hakaret şikâyete bağlıdır (TCK m. 131/1). Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılır; bu süre fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde iki yılı geçemez (m. 73/2). Ayrıntı: şikâyet süresi.
- Vazgeçme: Şikâyete bağlı hakarette vazgeçme davayı düşürür; vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık hakkında yargılama sürer (m. 73/4, 73/6).
- Ön ödeme: Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışında hakaret 25.12.2025'ten beri ön ödeme kapsamındadır; savcılığın bildirdiği miktar on gün içinde ödenirse dava açılmaz. Hakaret suçunda uzlaştırma ise kaldırıldı. Süreç ve Anayasa Mahkemesi kararı için hakaret suçunda ön ödeme yazısına bakın.
- Tehditle birlikte: Aynı olayda tehdit de varsa hakaret için ön ödeme teklif edilir, tehdit için uzlaştırma yapılır (CMK m. 253/3; tehdit suçu).
Karşılıklı hakaret ve haksız fiile tepki
- Haksız fiile tepki: Hakaret haksız bir fiile tepki olarak işlenirse ceza üçte birine kadar indirilebilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir (m. 129/1).
- Kasten yaralamaya tepki: Hakaret kasten yaralamaya tepki olarak işlenirse ceza verilmez (m. 129/2).
- Karşılıklı hakaret: Taraflardan her ikisi veya biri için ceza üçte birine kadar indirilebilir ya da ceza vermekten vazgeçilebilir (m. 129/3).
Haksız tahrikin genel kuralı için haksız tahrik indirimi yazısına bakın.
Mesaj ve sosyal medyada hakaret
Mağduru muhatap alan WhatsApp mesajı, sesli mesaj veya doğrudan mesajla yapılan hakaret yüz yüze hakaretle aynı cezayı gerektirir (m. 125/2). Herkesin görebileceği bir paylaşımda aleniyet nedeniyle ceza altıda bir artar; Yargıtay yalnız grup üyelerinin veya rehberdeki kişilerin görebildiği paylaşımlarda aleniyetin oluşmadığını kabul ediyor. Ekran görüntüsünün delil değeri ve hat doğrulaması için WhatsApp ekran görüntüsü delil yazısına bakın.
Hakaret mağduru ceza davasından ayrı olarak hukuk mahkemesinde manevi tazminat isteyebilir (ceza davası sonrası tazminat davası).
Hakaret suçu hakkında sık sorulan sorular
Hakaret suçunun cezası nedir?
Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m. 125/1). Hakaret kamu görevlisine görevinden dolayı, inanç ve düşüncesinden dolayı ya da kutsal değerlerden bahisle işlenirse alt sınır bir yıldır (m. 125/3); alenen işlenirse ceza altıda bir artırılır (m. 125/4).
Hangi sözler hakaret sayılır?
Hakaret için sövme ya da kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnadı gerekir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi her türlü ağır eleştiriyi ve rahatsız edici sözü hakaret saymıyor; kaba ve nezaket dışı hitap tarzındaki sözlerde suçun unsurlarının oluşmadığını kabul ediyor. Daire "faşist polisler beni dövüyor" sözleri nedeniyle verilen mahkûmiyeti kanun yararına bozup beraate çevirdi (4. CD, E. 2026/611, K. 2026/6128).
Hakaret suçu şikâyete tabi mi?
Evet, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, hakaret şikâyete bağlıdır (TCK m. 131/1). Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılır; hakarette bu süre her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (m. 73/2). Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür.
Hakaret davası para cezası kaç TL?
Hakaret kamu görevlisine görevinden dolayı işlenmemişse 25.12.2025'ten beri ön ödeme kapsamındadır. Savcılık şüpheliye kanuna göre hesaplanan ön ödeme miktarını ve soruşturma giderlerini bildirir; on gün içinde ödenirse dava açılmaz (TCK m. 75). Mahkûmiyet hâlinde hâkim adli para cezasını gün sayısı ile bir günün karşılığını (100-500 TL) çarparak belirler (m. 52).
WhatsApp veya sosyal medyadan hakaret suç mu?
Evet. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle yapılan hakaret yüz yüze hakaretle aynı cezayı gerektirir (TCK m. 125/2). Herkesin görebileceği bir paylaşımda aleniyet nedeniyle ceza altıda bir artar; Yargıtay yalnız grup üyelerinin veya rehberdeki kişilerin görebildiği paylaşımlarda aleniyetin oluşmadığını kabul etti.
Karşılıklı hakarette ceza verilir mi?
Karşılıklı hakarette mahkeme olayın niteliğine göre taraflardan birinin veya ikisinin cezasını üçte birine kadar indirebilir ya da ceza vermekten vazgeçebilir (TCK m. 129/3). Haksız bir fiile tepki olarak edilen hakarette de aynı imkân vardır; kasten yaralamaya tepki olarak edilen hakarette ceza verilmez (m. 129/1-2).
Mahkemeye verilen dilekçedeki sözler hakaret sayılır mı?
Yargı mercilerine veya idari makamlara yapılan başvuru, iddia ve savunmalarda kişiler hakkında somut isnatlarda veya olumsuz değerlendirmelerde bulunmak cezalandırılmaz; ancak isnat ve değerlendirmelerin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir (TCK m. 128).
Av. Ertuğrul Targal
Targal Avukatlık Bürosunun kurucu avukatıdır. Meslekî ve akademik çalışmalarını ceza hukuku, ceza muhakemesi ve insan hakları alanlarında sürdürmektedir.
Başlıca hukukî kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 52, 73, 75, 125-131
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/13384, K. 2023/21440, 21.9.2023
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2021/22858, K. 2024/1814, 15.2.2024
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2022/13383, K. 2025/6109, 7.4.2025
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2023/11525, K. 2025/20574, 10.12.2025
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2026/611, K. 2026/6128, 1.4.2026
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2026/2487, K. 2026/6477, 7.4.2026
- Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2026/2518, K. 2026/7010, 14.4.2026