Silah Ruhsatı İptali 2026: Hangi Durumlarda İptal Edilir, Silah Ne Olur, Dava Süresi ve Yeniden Ruhsat

Önce yazıyı okuyun: iptal mi, bekletme mi?

Ruhsat birimi dört ayrı işlem yapar ve her birinde silahın durumu ile geri dönüş yolu farklıdır. Tebligattaki madde numarasını aşağıdaki tabloda bulun; tablo her işlemin hangi hâlde yapıldığını, silaha ne olduğunu ve ruhsatın hangi şartla geri geldiğini gösterir.

Can güvenliği nedeniyle İçişleri Bakanının ya da yetki devrettiği valinin verdiği taşıma ruhsatı ayrı bir kurala bağlıdır: veriliş sebebi ortadan kalkınca ya da gerek görülünce, süresi dolmamış olsa da geri alınabilir (Yönetmelik m. 7). Bu ruhsatı tehdit altında olduğunuz için aldıysanız, geri alma yazısında tehdidin neden sona erdiğinin açıklanıp açıklanmadığına bakın.

İşlemi kimin imzaladığı da önemlidir. Ruhsat verme, reddetme, durdurma ve iptal yetkisi validedir; vali bu yetkiyi yazılı olarak vali yardımcılarına ya da kaymakamlara devredebilir, emniyet ve jandarma yalnız işlemi onaya sunar (Yönetmelik ek m. 2, ek m. 5). Danıştay 10. Dairesi, valinin kararı olmadan il emniyet müdürlüğünün yaptığı ret işlemini yetki yönünden iptal etti (E.2019/7132, K.2020/4363, 2.11.2020). Tebligatın ekinde valilik ya da kaymakamlık olurunu göremiyorsanız ruhsat biriminden olurun örneğini isteyin.

Valilik ruhsatı hangi nedenlerle iptal eder?

İptal nedenleri Yönetmelik'in 16. maddesinin birinci fıkrasında bent bent sayılmıştır. Ruhsat aldıktan sonra bu hâllerden biri doğarsa valilik ruhsatı iptal eder ve silahı zapt eder (m. 17). Nedenler dört grupta toplanır.

Birinci grup mahkûmiyetlerdir. Ateşli silahla işlenen bir suçtan mahkûm olmak (a bendi), taksirli suçlar dışında bir yıldan fazla hapis cezası almak (c bendi) ve maddede adı sayılan suçlardan birinden mahkûm olmak (d bendi) ruhsatı sona erdirir. Sayılan suçlar arasında zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, yağma, uyuşturucu, suç örgütü kurma ya da üyelik, korku ve panik yaratacak biçimde silahla ateş etme, kasten öldürme, silahla kasten yaralama ve çocukların cinsel istismarı vardır. Bu suçlarda cezanın süresine bakılmaz; adli para cezası da yeterlidir. Devletin güvenliğine, anayasal düzene, millî savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar ayrı bir benttedir (e bendi). Maddenin son iki fıkrası iki kural koyar: mahkûmiyet kesinleşmiş olmalıdır ve hapis cezası adli para cezasına çevrilmiş olsa bile hapis cezası esas alınır. İstinaf ya da temyiz aşamasındaki bir hüküm iptale dayanak olamaz; o aşamada valilik ancak işlemleri bekletebilir.

İkinci grup silahın kullanılması ve saklanmasıyla ilgilidir. Ruhsatlı silahıyla suç işleyen, silahı özensiz sakladığı için başkasının o silahla suç işlemesine, intihar etmesine ya da intihara teşebbüs etmesine yol açan kişinin ruhsatı geri alınır (6136 sayılı Kanun m. 9/2; Yönetmelik m. 16/1-b). Anayasa Mahkemesinin önüne gelen bir dosyada emekli bir hâkimin iki tabancasıyla oğlu düğünde havaya ateş etmiş, baba ceza davasında beraat etmişti; valilik yine de babanın üç silahının ruhsatını iptal etti ve Danıştay 15. Dairesi bunu silahın muhafazasındaki ihmal olarak gördü (Nuri Battaloğlu, B. No: 2017/36644, 28.1.2020, §§ 14-16; Anayasa Mahkemesi başvuruyu süresinde yapılmadığı için incelemedi). Silahı geçici olarak başkasına vermekten mahkûm olmak da iptal nedenidir (g bendi). Silahı üçüncü kez çalınan ya da kaybolan kişinin ruhsatı geri alınır ve beş yıl boyunca yenisi verilmez (Kanun m. 9/4). Düğünde ateş etmenin ceza boyutu için havaya ateş etme cezası yazısına bakın.

Üçüncü grup kişinin durumudur: kısıtlanmak ya da kamu hizmetinden yasaklanmak (k bendi), psikolojik, nörolojik ya da fiziki rahatsızlık (l bendi), disiplin kurulu ya da mahkeme kararıyla meslekten veya devlet memurluğundan çıkarılmak, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemine tabi tutulmak, terör örgütüyle irtibat nedeniyle kamu görevinden çıkarılmak (j bendi). 6284 sayılı Kanuna göre hakkında tedbir kararı verilen kişiye tedbir süresince izin verilmez (n bendi).

Dördüncü grup yükümlülük ihlalleridir. Ruhsatı bir görev ya da meslek nedeniyle aldıysanız ve o neden ortadan kalktıysa durumu altı ay içinde ruhsatı veren makama bildirirsiniz; bildirmeyenin ruhsatı iptal edilir (Kanun m. 6; Yönetmelik m. 16/1-ı). Süresi bittikten sonra altı ay içinde yenilenmeyen ruhsat da iptal edilir. Bu iki hâlde ruhsat, şartlar sürüyorsa idari para cezası ödenerek geri alınır.

Danıştay 2025'te iki engeli iptal etti

6136 sayılı Kanun mahkûmiyete bağlı engelleri dar tutar: devlete karşı suçlar ve terör suçları, ateşli silahla işlenen suçlar ve taksirli suçlar dışında bir yıldan fazla hapis cezası (m. 7). Yönetmelik bu listeyi genişletmişti. Danıştay 10. Dairesi 18.11.2025'te iki genişletmeyi iptal etti: (d) bendindeki “her türlü kaçakçılık” ibaresini ve değişik zamanlarda işlenen ikiden fazla suçtan mahkûm olanlara ruhsat verilmeyeceğini söyleyen (f) bendini (E.2022/3721, K.2025/5342; E.2025/3481, K.2025/5341). Daireye göre kanun koyucu, saydığı suçlar dışında suçun türünü esas almamış, hapis cezasının süresini esas almıştır; yönetmelik süreye bakmadan bütün kaçakçılık suçlarını ve ikiden fazla her mahkûmiyeti engel sayarak Kanundaki sınırı aşmıştır. İkinci karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30.1.2025 tarihli bozma kararına (E.2024/1688, K.2025/165) uyularak verildi. Aynı Daire 4.10.2023'te “her türlü kaçakçılık” ibaresine karşı açılan bir davayı reddetmişti (E.2019/7120, K.2023/5065); 2025 kararı bu görüşten dönüştür.

Kararların size etkisi şudur. Ruhsatınız yalnız adli para cezasıyla sonuçlanmış bir kaçakçılık mahkûmiyeti ya da bir yılı aşmayan birkaç ayrı mahkûmiyet nedeniyle iptal edildiyse ya da başvurunuz bu gerekçeyle reddedildiyse, iptal edilen kurallar artık uygulanamaz; valiliğe yeniden başvurabilirsiniz. Mahkûmiyet bir yıldan fazla hapis cezasıysa (c) bendi yürürlüktedir. Danıştay yalnız dava edilen ibareyi ve bendi iptal etti; (d) bendindeki öteki suçlar yürürlüktedir. İki karar da İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olarak verildi; mevzuat.gov.tr'deki güncel yönetmelik metni iptalleri gösteriyor.

Emekli subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar için ayrı bir sonuç daha var. Kanun bu kişilere, mahkûmiyet ya da disiplin nedeniyle ilişiği kesilenler dışında, doğrudan silah taşıma hakkı tanır (m. 7/1-4). Danıştay, görevdeyken kesinleşen ama görevle ilişiği kesmeyen mahkûmiyetlerin emeklilikte Yönetmelik m. 16/1-d ve f bentleri gerekçe gösterilerek engel sayılamayacağına karar verdi; bu bentler emeklilikten sonra işlenen suçlar için uygulanır (E.2022/3721, K.2025/5342; İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2023/2015, K.2024/1004, 8.5.2024).

Hakkınızda soruşturma, dava ya da HAGB kararı varsa

Yönetmelik bekletmeyi kovuşturmaya bağlar: ateşli silahla işlenen suçlar, ruhsatlı silahla işlenen suçlar, (d) ve (e) bentlerindeki suçlar ile Kanunun 4. maddesindeki yasak aletlerle işlenen suçlardan dolayı hakkında kovuşturma yapılan kişinin ruhsat verme ve yenileme işlemleri kovuşturma sonuçlanıncaya kadar bekletilir, silah emanete alınır (m. 16/4). Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesine kadar sürer (5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, CMK m. 2). Şikâyet edilmiş olmanız ya da savcılıkta soruşturma açılmış olması bu fıkranın şartını karşılamaz. Silahınıza soruşturma aşamasında el konulduysa bu, savcılığın ya da hâkimin ceza muhakemesi kurallarına göre yaptığı ayrı bir işlemdir.

Beraat kararı kesinleşmeden bekletme sona ermez. Danıştay 10. Dairesi, dolandırıcılık suçundan beraat eden ama kararı temyiz edilen kişiler hakkında yargılamanın sürdüğünü, silah ruhsatının bu aşamada yenilenemeyeceğini üç ayrı dosyada söyledi (E.2016/12743, K.2020/4292, 27.10.2020; E.2019/8228, K.2021/1242, 18.3.2021; E.2023/2610, K.2023/4013, 22.6.2023). Beraat kesinleşince kesinleşme şerhli kararı valiliğe verin ve silahın iadesini yazılı olarak isteyin; valilik reddederse ya da 30 gün içinde cevap vermezse dava açma süreniz başlar (İYUK m. 10).

HAGB kararında durum şöyledir. HAGB, kurulan hükmün müsadere dışında sanık hakkında hukukî sonuç doğurmaması demektir; denetim süresi beş yıldır ve bu sürede kasten yeni bir suç işlenmezse hüküm ortadan kaldırılır, dava düşer (7589 sayılı Kanunla değişik CMK m. 231/5, 8, 10). Yönetmelik iptal için kesinleşmiş mahkûmiyet aradığından HAGB iptal nedeni olmaz. İdare ise m. 16'daki suçlardan HAGB kararı verilen kişiyi “yargılaması devam eden” sayar. Ankara Emniyet Müdürlüğünün ruhsat sayfasında da yazdığı gibi işlemler denetim süresi sonuna kadar durdurulur, düşme kararı sunulunca yeniden yapılır. Danıştay 15. Dairesi, İçişleri Bakanlığının bu yöndeki genelge hükmünü ve ona dayanan ret işlemini hukuka uygun buldu: denetim süresinde kişinin sanık sıfatı sürer (E.2015/7501, K.2018/5115, 22.5.2018).

Dava düştükten sonra o hükme dayanılamaz. Silahla tehdit ve ruhsatsız silah taşıma suçlarından verilen cezalarda HAGB kararı alan, denetim süresini suç işlemeden tamamlayan bir kişinin taşıma ruhsatı düşme kararından sonra iptal edilmişti. Danıştay 15. Dairesi, düşmeyle sona eren yargılamada verilmiş ve artık hukuken var olmayan mahkûmiyetin engel sayılamayacağını söyleyerek davanın reddi kararını bozdu (E.2016/7841, K.2017/7391, 7.12.2017). İdare mahkemesi bozmaya uyup işlemi iptal etti; Danıştay 10. Dairesi bu kararı 6.3.2024'te oyçokluğuyla onadı (E.2020/6410, K.2024/534). Ruhsatlı silahla suç işleme hâlinde ise daha eski bir karar aksi yöndedir: Battaloğlu dosyasında Danıştay 15. Dairesi 2013'te, HAGB kararı verilmiş olsa da iptalin gerektiğini söylemişti. HAGB kararının öteki sonuçları için HAGB memuriyete engel mi yazısına bakın.

6284 sayılı Kanuna göre hakkınızda tedbir kararı verildiyse ruhsat işlemleri bekletilir ve silahlarınız tedbir kalkıncaya kadar kollukta muhafaza edilir (Kanun m. 7 son fıkra; Yönetmelik m. 16/4). Tedbirin süresi ve itiraz yolu uzaklaştırma kararı yazısındadır. Tedbir sona erince bunu gösteren kararı ruhsat birimine verin.

Sağlık raporu nedeniyle iptal ve yenileme

Ruhsat isteyen kişi, silah taşımasında ya da bulundurmasında psikolojik, nörolojik veya fiziki rahatsızlık bakımından sakınca bulunmadığını gösteren doktor raporu sunar (Yönetmelik m. 15). Bu rahatsızlıklardan biri bulunan kişiye ruhsat verilmez, verilmiş ruhsat iptal edilir (m. 16/1-l) ve silah m. 17'ye göre zapt edilip devredilir. Sağlık nedeniyle iptal en çok yenilemede ortaya çıkar. Ruhsat, “gerekli şartların varlığı hâlinde” her beş yılda bir yenilenir (m. 3); Danıştayın önüne gelen dosyalarda ruhsat birimi yenileme için yeniden sağlık kurulu raporu istemiş, olumsuz rapor üzerine yenilemeyi reddedip ruhsatı iptal etmiştir. Süre kaydı bulunmayan emekli kamu görevlisi ruhsatlarında da şartların korunup korunmadığı beş yılda bir araştırılır (m. 3).

Raporu kim verir, neye bakar?

19.5.2026'da yürürlüğe giren Sağlık Raporları Yönetmeliği'ne göre tabanca ve yivli tüfek ruhsatı için raporu, Sağlık Bakanlığının yetkilendirdiği sağlık kuruluşlarında tam teşekküllü sağlık kurulu verir; kurul kişinin fiziksel ve ruhsal yeterliliğine karar verir (m. 15). Yivsiz av tüfeği için tek hekim raporu yeterlidir (m. 23). Aşağıdaki tablo hangi branşta hangi durumun olumlu rapora engel olduğunu gösterir; raporunuzdaki tanıyı tabloyla karşılaştırın.

Psikiyatride iki grup farklı sonuç doğurur. Depresyon, anksiyete bozukluğu ve aynı gruptaki öteki tanılarda engel geçicidir: tedaviden sonra son iki yılın belirtisiz ve tedaviye ihtiyaç duyulmadan geçmesi hâlinde kurul olumlu rapor düzenleyebilir; iyileşme kararı için kişi başvurduğu kurumda en az üç ay izlenir (m. 20/1-a). Psikotik bozukluk, duygu durum bozukluğu, bağımlılık ve intihar girişimi öyküsünde ise iyileşme ya da tedavinin bitmesi sonucu değiştirmez (m. 20/1-b). Hastalığı ruhsata engel düzeyde olmayan ama ilerleyebilecek kişiye kurul kontrol muayenesi şartı koyabilir; bu raporların takibini ruhsatı veren birim yapar (m. 22). Görmeyi zamanla azaltabilecek katarakt gibi hastalığı olanlardan yılda bir göz muayenesi istenir (m. 18/2). Kontrol muayenesinin tarihini kaçırmayın; raporu ruhsat birimi izler.

Rapor olumsuzsa ya da hiç sunulmazsa

Olumsuz rapora, raporun e-Devlet'e aktarıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde itiraz edersiniz; süre geçtikten sonra yapılan itiraz kabul edilmez (Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 63/1). İtiraz dilekçesi raporu veren hastanenin ya da oturduğunuz yerin bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne verilir. Müdürlük sizi hakem hastaneye sevk eder; tebliğden itibaren en geç 20 gün içinde randevu almanız gerekir. İki rapor aynı yöndeyse rapor kesinleşir; çelişirse bölge hakem hastanesine sevk edilirsiniz ve onun sağlık kurulunun kararı kesindir (m. 55, 63/4). Raporda yazım hatası, eksik imza ya da mevzuata açık aykırılık varsa itiraz yerine raporu düzenleyen hastaneden düzeltme istenir (m. 63/6).

Yenileme için raporu hiç sunmayan kişinin ruhsatı yenilenmez. Süre bittikten sonraki altı ay da geçerse ruhsat iptal edilir (Kanun m. 6; Yönetmelik m. 3). İki yönetmelik de rapora itirazın bu altı ayı durduracağını söylemez; itirazı beklerken ruhsat birimine itiraz ettiğinizi yazılı olarak bildirin. Raporu sonradan alır ve öteki şartları taşırsanız, Kanunun 6. maddesindeki idari para cezasını ödeyerek aynı silahı yeniden ruhsata bağlatabilirsiniz.

Valiliğin iptal işlemine karşı açtığınız davada mahkeme raporu denetler. Danıştay 15. Dairesi, bulundurma ruhsatını yenilemek isteyen bir kişide sağ kulakta çok ileri işitme kaybı saptayan ve bu nedenle ruhsat almasını uygun bulmayan rapora dayalı iptali hukuka uygun buldu: rahatsızlığın niteliğini ve derecesini rapor belirlemişti (E.2016/7100, K.2018/1207, 6.2.2018, oyçokluğu). Danıştay 10. Dairesi ise renk körlüğü tanısı nedeniyle yenilemenin reddedildiği bir dosyada, tanının yönetmelikteki rahatsızlıklar arasında olup olmadığının Adli Tıp Kurumundan sorulması gerektiğini söyledi (E.2005/7944, K.2008/1217, 17.3.2008). Bugün ölçütler Sağlık Raporları Yönetmeliği'nde yazılıdır. Davada raporun bu ölçütlerden hangisine dayandığını, kurulun tam teşekküllü olup olmadığını ve hakem hastane aşamasının işletilip işletilmediğini sorun; rapor ölçütlerde yer almayan bir tanıya dayanıyorsa mahkemeden yeni bir sağlık kurulu ya da Adli Tıp Kurumu raporu aldırmasını isteyin. Başka alanlardaki rapor uyuşmazlıkları için engelli raporuna itiraz yazısındaki hakem hastane anlatımı da yol gösterir.

KHK ile ihraç edilenlerin ruhsatı ve silahı

Olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnameleriyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları, aynı kararnamelerdeki ek tedbir hükümleriyle iptal edildi. Bugün yürürlükte olan kural 3713 sayılı Kanunun ek 4. maddesidir: devlete karşı suçlardan ve terör suçlarından mahkûm olanlar ile devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılarla iltisakı ya da irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilir. Yönetmelik de terör örgütüyle irtibat nedeniyle kamu görevinden çıkarılmayı iptal nedeni sayar (m. 16/1-j).

Anayasa Mahkemesi bu kuralı iki parçaya ayırdı. Ruhsatın iptalini Anayasa'ya uygun buldu: silah ruhsatının şartlarını belirlemede kanun koyucunun geniş takdir yetkisi vardır (E.2018/137, K.2022/86, 30.6.2022, §§ 235-237). Maddenin, bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesini öngören bölümünü ise iptal etti. Yönetmelik ruhsatı iptal edilen herkese silahını satma ya da hibe etme imkânı tanırken, ihraç edilenlerin suçta kullanılmamış silahlarının devir imkânı ve bedel ödenmeden devlete geçirilmesi kişilere aşırı bir külfet yüklüyordu (§§ 257-259). İptal kararı 12.1.2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Maddenin ikinci fıkrası yürürlüktedir: iptal sebebi ortadan kalkarsa mülkiyeti kamuya geçirilen silah sahibine iade edilir, iade mümkün değilse rayiç değeri ödenir.

Anayasa Mahkemesi bireysel başvurularda da aynı sonuca vardı. 692 sayılı KHK ile ihraç edilen bir polis memurunun iki silahı devir imkânı tanınmadan ve bedeli ödenmeden kamuya geçirilmişti; Mahkeme 20.5.2026'da mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ve Ankara 26. İdare Mahkemesinde yeniden yargılama yapılmasına karar verdi (Reha Yağız, B. No: 2023/67503, §§ 13-17). Beraat eden bir Cumhuriyet savcısının üç tabancasının iade edilmeyip tahsis komisyonuna gönderilmesinde de ihlal buldu: işlemin kanuni dayanağı yoktu (Bülent Canoğlu, B. No: 2019/11051, 24.5.2023, §§ 46-49). Başka bir dosyada idare mahkemesi, iptal kararından sonra açılan davada kamuya geçirme işlemini iptal etti ve başvurucu babasından kalan silahı ağabeyine devredebildi (Yusuf Yerlikaya, B. No: 2023/9237, 20.5.2026, §§ 13-14).

İhraç nedeniyle silahınız elinizden alındıysa atacağınız adım, silahın ruhsat alabilecek bir kişiye devrine izin verilmesini ya da bedelinin ödenmesini valilikten yazılı olarak istemek, ret hâlinde 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açmaktır. Göreve iade edildiyseniz ek 4. maddenin ikinci fıkrasına dayanarak silahın iadesini isteyin. İhraç işleminin kendisi için KHK ile ihraç ve OHAL tedbirleri ve OHAL Komisyonu ret kararına karşı iptal davası yazılarına bakın.

Silahınız ne olacak: zapt, emanet ve devir

İptalde silah zapt edilir; zapt tarihinden itibaren altı ay içinde, sizin isteğiniz dikkate alınarak silah satın almaya hak kazanmış bir kişiye devri sağlanır. Bu sürede devredilemeyen silah, ilgili kanunlara göre işlem yapılmak üzere adli makamlara gönderilir (Yönetmelik m. 17). Yenilememe nedeniyle iptalde de aynı usul uygulanır. Zapt, silahın ruhsat biriminde tutulmasıdır; mülkiyet sizde kalır ve silahı kime devredeceğinizi siz belirlersiniz.

Devir şöyle yapılır. Devralacak kişinin ruhsat almasına engel bulunmadığını valilik önceden saptar ve notere verilmek üzere bir belge düzenler; bu belge altı ay geçerlidir. Devir sözleşmesini noter düzenler. Devralan kişi sözleşmeyle birlikte altmış gün içinde ruhsat birimine başvurur; silah ve mermiler, ruhsat düzenlenmeden ona teslim edilmez (m. 21). Silahı satabilir ya da hibe edebilirsiniz; Türk Silahlı Kuvvetlerine, Jandarma Genel Komutanlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığına ya da Emniyet Genel Müdürlüğüne yapılan hibede noter şartı aranmaz. Altı ay kısa bir süredir: alıcıyı ilk haftalarda bulun ve ruhsat biriminden devir belgesini isteyin.

Emanet farklıdır. Kovuşturma, HAGB denetim süresi ya da 6284 tedbiri nedeniyle emanete alınan silah için devir süresi işlemez; silah engel kalkıncaya kadar bekler. Ceza mahkemesi suçta kullanılan silahın müsaderesine karar verirse o silah geri gelmez; HAGB kararında da müsadere hükmü sonuç doğurur (CMK m. 231/5). Müsadereye karşı yollar için müsadere nedir yazısına bakın.

İptalden sonra silahı teslim etmeyip elde tutmak ayrı bir yaptırıma yol açar. Mahkûmiyet, sağlık durumu, vefat, devir ya da yenileme nedeniyle yapılan ruhsat işlemlerinde Kanundaki yükümlülüklere aykırı bulundurma ve taşıma için mülki amir on bin Türk lirasından yirmi beş bin Türk lirasına kadar idari para cezası verir (Kanun m. 13/5; tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artar). Ruhsat sahibinin ölümünde mirasçılara tebligat yapılır ve mirasçıların tamamının muvafakatiyle altı ay içinde devir sağlanır (Yönetmelik m. 18).

İptal davası: süre, mahkeme, yürütmeyi durdurma

Ruhsatın iptali, yenileme ya da ruhsat talebinin reddi, işlemlerin bekletilmesi ve taşıma ruhsatının bulundurmaya çevrilmesi idari işlemdir. Dava açma süresi 60 gündür ve işlemin yazılı olarak bildirildiği günü izleyen günden başlar (İYUK m. 7). Dava, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (m. 32); davalı, işlemi yapan valiliktir. Emekli asker ve jandarma personelinin ruhsat işlemlerini kuvvet komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı yapar (Yönetmelik m. 11); bu işlemlere karşı dava o makamın bulunduğu yerde açılır. İşlemle birlikte yönetmelik hükmünün iptalini de isterseniz dava Danıştayda görülür; 2025 kararlarına konu davalar böyle açılmıştı.

Dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını valilikten ya da İçişleri Bakanlığından isteyebilirsiniz. Bu başvuru dava süresini durdurur; idare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve süre, başvuruya kadar geçen günler de hesaba katılarak kaldığı yerden işler (İYUK m. 11). Başvuru, yanlış kişiye ait bir sabıka kaydı, kesinleşmemiş bir karar ya da düşme kararının dosyaya girmemiş olması gibi belgeyle düzeltilebilecek hatalarda işe yarar. Zapt edilen silahın altı aylık devir süresi başvuru sırasında da işler.

İdari yargıda dava açmak işlemin uygulanmasını durdurmaz. Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zarar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa yürütmeyi durdurur (İYUK m. 27/2). Silahın altı ay sonunda adli makamlara gönderilecek olması, aile yadigârı ya da yeri doldurulamayacak bir silah olması, can güvenliği nedeniyle taşıma ruhsatı almış olmanız zararı gösteren olgulardır. Hukuka aykırılığı ise belge gösterir: kesinleşme şerhi bulunmayan karar, düşme kararı, iptal edilmiş yönetmelik bendine dayanan gerekçe, valilik oluru bulunmayan işlem.

Dilekçede işlemin tarihini ve sayısını, tebliğ tarihini, dayanılan bendi ve bu bendin şartının neden gerçekleşmediğini yazın. Danıştay silah ruhsatı almayı herkese tanınmış bir hak olarak görmez (10. Daire, E.2019/7120, K.2023/5065). Elinizdeki silah ise mülkünüzdür: Anayasa Mahkemesi, ruhsat iptalinin silahın devri sonucunu doğurduğu için mülkiyet hakkını sınırladığını kabul eder (E.2018/137, K.2022/86, § 230). Dilekçeyi bu yüzden iki soruya dayandırın: işlemin kanunda ve yönetmelikte dayanağı var mı, idare size silahı devretme imkânını tanıdı mı?

İdare mahkemesinin kararına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılır (İYUK m. 45). Silah ruhsatı davaları Danıştayda temyiz edilebilen davalar arasında sayılmaz (m. 46/1); bölge idare mahkemesinin kararı kural olarak kesindir. 7589 sayılı Kanun 31.7.2026'da bir istisna getirdi: bölge idare mahkemesi ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verirse bu karar tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir (m. 46/2). Kesin karardan sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi 30 gündür (6216 sayılı Kanun m. 47/5); sürenin hesabı AYM başvuru süresi ne zaman başlar yazısındadır. Anayasa Mahkemesinin el koyma ve müsadere kararları müsadere ve elkoyma sayfasında toplu olarak yer alıyor.

Yeniden ruhsat ne zaman alınır?

Cevap, iptalin dayandığı bende göre değişir. Devletin güvenliğine, anayasal düzene, millî savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlardan ya da terör suçlarından mahkûm olan kişiye affa uğramış olsa bile ruhsat verilmez (Kanun m. 7; Yönetmelik m. 16/2). Ateşli silahla işlenen suçtan mahkûm olan ya da taksirli suçlar dışında bir yıldan fazla hapis cezası alan kişi, cezasının infazı tamamlandığı tarihten itibaren beş yıl geçince ve hakkında yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı verilince yeniden başvurabilir. Yönetmelik aynı şartı (d), (g) ve (h) bentlerindeki mahkûmiyetler için de arar (m. 16/2).

Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararını hükmü veren mahkeme ya da oturduğunuz yerdeki aynı derecedeki mahkeme verir. Bunun için cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıl geçmiş, bu sürede yeni bir suç işlenmemiş ve mahkemede kişinin hayatını iyi hâlli sürdürdüğü kanaati oluşmuş olmalıdır (5352 sayılı Kanun m. 13/A). Üç yıl dolunca kararı alabilirsiniz; ruhsat için beş yılın dolmasını beklersiniz. Adli sicil kaydının silinmesi ya da arşive alınması bu kararın yerini tutmaz; kayıtların hangi sürede silindiği adli sicil kaydı silme yazısındadır.

Ruhsatlı silahla suç işleme ve silahı özensiz saklama hâlinde iki metin örtüşmüyor. Kanun bu kişilere “bir daha silah bulundurma ve taşıma izni verilmez” der (m. 9/2); Yönetmelik aynı hâli beş yıl sonra başvurulabilecek bentler arasında sayar (m. 16/2). Kanun üst normdur. Bu gerekçeyle iptal edilmiş bir ruhsat için yeniden başvurmadan önce valilik ruhsat biriminden hangi kuralı uyguladığını yazılı olarak öğrenin.

Öteki hâllerde yol daha kısadır. Bildirim ya da yenileme yükümlülüğüne uymadığı için ruhsatı iptal edilen kişi idari para cezasını ödeyerek yeniden ruhsat alır (Kanun m. 6). Yasak yere silahla girdiği için ruhsatı bulundurmaya çevrilen kişi, adli para cezasının infazından ya da düşmesinden beş yıl sonra taşıma ruhsatı isteyebilir (Kanun ek m. 1). Silahı üçüncü kez çalınan ya da kaybolan kişiye olay tarihinden beş yıl sonra tek bir silah için izin verilebilir (Kanun m. 9/4). HAGB denetim süresini tamamlayan kişi düşme kararını, beraat eden kişi kesinleşmiş beraat kararını, hakkındaki tedbir kalkan kişi bunu gösteren kararı sunarak işlemlerin sürdürülmesini ister. Sağlık nedeniyle iptalde yeni bir olumlu sağlık kurulu raporu gerekir. Kurusıkı tabancalar bu ruhsat düzeninin dışındadır; kuralları kurusıkı silah 2026 yazısındadır.