Adli Sicil (Sabıka) Kaydı Nasıl Silinir? Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir, HAGB ve Para Cezası Görünür mü, Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi

Hangi karar nereye kaydedilir?

Karar türlerinin sonuçları ve sicile etkisi için ceza davasında karar türleri yazısına bakın.

Sicilden arşive, arşivden silinmeye: süreler

1. Adli sicilden arşive geçiş (m. 9/1): cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması; mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık; ceza zamanaşımının dolması; genel af.
2. Arşivden tamamen silinme, genel kural (m. 12/1-c): arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl.
3. Kamu görevine veya haklara engel mahkûmiyetler (m. 12/1-b): Anayasa'nın 76. maddesi veya Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlar bakımından hak yoksunluğuna yol açan mahkûmiyetlerde, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl, alınmamışsa otuz yıl.
4. Süre beklemeden silinme (m. 12/2-4): fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması; kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi; akıl hastalığı nedeniyle verilen güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması. Ölümle bütün kayıtlar silinir.

Örnek: Ertelenmemiş bir hapis cezasının infazı 2026'da tamamlanan kişinin kaydı o tarihte adli sicilden arşive geçer; mahkûmiyet bir hak yoksunluğuna yol açmıyorsa arşiv kaydı 2031'de tamamen silinir.

Ceza zamanaşımının dolması da kaydın arşive alınmasını sağlar; dava zamanaşımı ile ceza zamanaşımı farkı için ceza davasında zamanaşımı yazısına bakın. Yargılamanın yenilenmesiyle beraat edenin kaydı tamamen silinir (yargılamanın yenilenmesi).

Kaydı kim görebilir, kim göremez?

• Adli sicil: kişinin kendisi, vekâletnamede açıkça yazılıysa vekili ve kamu kurumları, kullanılış amacını belirterek alabilir (m. 7). Kişi kendi kaydını e-Devlet üzerinden güvenli kimlik doğrulamayla sorgulayabilir (m. 13/2).
• Arşiv: kişinin kendisi, soruşturma ve kovuşturmada savcılık ve mahkemeler, seçim kurulları ve özel kanunlarda gösterilen kurumlar isteyebilir (m. 10/1). Kamu görevine giriş için yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bunun en sık görülen örneğidir (güvenlik soruşturması olumsuz çıkarsa).
• Yakınların kaydı: Kanunda açıkça yazılı değilse kişi hakkında karar verilirken yakınlarının adli sicil ve arşiv kayıtları istenemez ve bir haktan yoksun bırakmak için kullanılamaz (m. 10/2).
• On sekiz yaşından küçükler: kayıtlarını yalnız savcılık ve mahkemeler, soruşturma ve kovuşturma için isteyebilir (m. 10/3).
• Gizlilik: Adli sicil ve arşiv bilgileri gizlidir; görevliler açıklayamaz, veriliş amacı dışında kullanılamaz (m. 11).

Silinmiş kayıtların başka sistemlerde (ör. kolluk kayıtlarında) kullanılmaya devam edilmesi AİHM'in önüne gelmiş bir sorundur; bunun için GBT kaydı ve silinen sabıka yazısına bakın.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi

Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlar bazı suçlardan veya cezalardan mahkûmiyete hak yoksunlukları bağlar; örneğin kamu görevine giriş, bazı mesleklere kabul veya ruhsat alma. Kişi bu yoksunlukları gidermek için mahkemeden yasaklanmış hakların geri verilmesini isteyebilir (5352 s. K. m. 13/A):

• Şartlar: cezanın infazının tamamlanmasından itibaren üç yıl geçmiş olması; bu sürede yeni bir suç işlenmemesi ve kişinin iyi hâlli yaşadığı konusunda mahkemede kanaat oluşması.
• İnfaz başka bir nedenle sona ermişse: genel af veya etkin pişmanlık dışındaki bir nedenle infaza son verilmişse hükmün kesinleşmesinden itibaren beş yıl geçmeli; bu süre hapis cezasına üç yıl eklenerek bulunacak süreden az olamaz.
• Mahkeme: hükmü veren mahkeme veya hükümlünün ikametgâhındaki aynı derecedeki mahkeme; dosya üzerinden veya savcı ve hükümlüyü dinleyerek karar verir. Karara karşı hükme ilişkin kanun yoluna gidilebilir; masraflar hükümlüye aittir.

Bu karar, arşiv kaydının silinme süresini de otuz yıldan on beş yıla indirir (m. 12/1-b).

Ne yapmalısınız?

1. Kaydınızı sorgulayın. E-Devlet'ten adli sicil kaydınızı alın; arşiv kaydınızı da sorgulayın.
2. Silinme şartı oluştuğu hâlde kayıt duruyorsa Cumhuriyet başsavcılığının adli sicil bürosuna veya Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurarak infazın tamamlandığını gösteren belgeyle silinmesini isteyin.
3. Kamu görevi veya meslek engeli varsa yasaklanmış hakların geri verilmesi için süre dolunca mahkemeye başvurun.
4. Hükmün bozulması veya yenilenmesi mümkünse bu yol kaydın tamamen silinmesini sağlar; AYM veya AİHM ihlal kararından sonra yeniden yargılama için ihlal kararı sonrası yeniden yargılama yazısına bakın.