Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu (TCK 217/A): Cezası, Unsurları, Tutuklama ve Anayasa Mahkemesi (2026)

Hangi paylaşım suç olur? Beş unsur

Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu, 7418 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle Türk Ceza Kanunu'na eklendi; madde, Kanunun Resmî Gazete'de yayımlandığı 18.10.2022'de yürürlüğe girdi (7418 sayılı Kanun m. 39/b). Kamuoyunda “dezenformasyon yasası” diye anılan düzenleme budur. Bu tarihten önceki paylaşımlar için 217/A uygulanamaz. Suç, aşağıdaki beş şartın hepsi birlikte varsa oluşur. Anayasa Mahkemesi, iptal davasında verdiği kararda bu şartlardan biri gerçekleşmezse suçun oluşmayacağını açıkça yazdı (E.2022/129, K.2023/189, 8.11.2023, § 38).

Tablo her unsuru Anayasa Mahkemesinin tarifiyle ve dosyanızda bakmanız gereken soruyla gösteriyor. Savcılık ifadesine ve savunma dilekçesine hazırlanırken her satırı kendi paylaşımınız için cevaplayın:

Kamu barışına karşı suçların ortak hükmü olan TCK m. 218, haber verme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarını suç saymaz; Anayasa Mahkemesi bu açıklamaların 217/A'nın kapsamı dışında kaldığını belirtti (§ 8). Bir kamu kurumunun işleyişini eleştiren, bir kararın hukuka aykırı olduğunu söyleyen ya da yetkililerden açıklama isteyen paylaşımın savunması bu hükme dayanır. Bir kişiyi hedef alan ve onun şeref ve saygınlığını zedeleyen gerçek dışı bir iddia ise çoğu zaman hakaret suçunun alanına girer; 217/A, bilginin kamu düzeni, güvenlik ya da genel sağlıkla ilgili olmasını arar.

Saik unsurunun neden konduğunu madde gerekçesi açıklar. Kanun koyucu, dezenformasyon olarak nitelendirdiği fiillerin kişilerin kanaat açıklama ve haber verme haklarıyla karıştırılmaması için panik yaratma saikini ayrıca aradı. Gerekçe suçu somut tehlike suçu olarak tanımlar (gerekçe, Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 29.2.2024 tarihli ve E.2023/4112, K.2024/1966 sayılı kararında aktarılmıştır). Saik arandığı için suç olası kastla işlenemez (Sarsıkoğlu, 2024, s. 737).

Aleniyet şartında ölçü, paylaşımın belirsiz sayıda kişiye açık olmasıdır. Herkese açık bir hesapta ya da herkesin katılabildiği büyük bir grupta yapılan paylaşım bu şartı karşılayabilir. Yalnız tanıdıklardan oluşan kapalı bir aile grubuna gönderilen mesaj ise Anayasa Mahkemesinin tarifindeki belirli kişilere yönelik açıklamaya yakındır. 217/A için bu ayrımı çözen bir Yargıtay kararı bulunmadığından, kapalı grupta paylaşım yapan kişi grubun üye sayısını, nasıl katılındığını ve mesajın gruptan dışarı taşınıp taşınmadığını belgeleriyle gösterir.

Gerçek sandığınız bilgi yanlış çıkarsa

Paylaştığınız bilgi sonradan yanlış çıktıysa belirleyici soru, paylaştığınız anda ne bildiğinizdir. Anayasa Mahkemesine göre yayıldığı anda gerçeğe aykırı olduğu bilinmeyen ya da gerçeğe aykırılığı sonradan ortaya çıkan bilgi suç oluşturmaz (E.2022/129, § 23). Mahkeme gerçekliği de mutlak bir ölçüyle aramıyor: basının bir olgunun doğruluğunu savcı gibi kanıtlaması beklenemeyeceğini, araştırma yükümlülüğünün yayının yapıldığı andaki olayın ortaya çıkma biçimine uygunluk olarak anlaşılması gerektiğini hatırlatıyor (§§ 19, 21).

Yargıtay bu ilkeyi bir gazetecinin dosyasında uyguladı. Gazeteci, bir kız çocuğuna yönelik cinsel istismar olayında zanlıların polis ve uzman çavuş olduğunu, teşhis için adliyeye getirildiklerini yazmış ve “Bu durumlarda bazen üstü örtülür” diye eklemişti. Yetkililerle görüştükten sonra bilginin eksik ya da yanlış olabileceğini belirterek düzeltme yaptı, paylaşımı sildi ve teyit etmeden paylaştığı için özür diledi. İlk derece mahkemesi on ay hapis verdi, bölge adliye mahkemesi istinafı esastan reddetti. Yargıtay 8. Ceza Dairesi ise düzeltme, silme ve kullanılan ifadeler bir bütün olarak ele alındığında sanığın sırf panik yaratma saikiyle hareket etmediğini ve haber verme hakkını kullandığını belirterek sanığın beraat etmesi gerektiğini söyledi ve hükmü bozdu (E.2023/4112, K.2024/1966, 29.2.2024). Anayasa Mahkemesinin Sinan Aygül (2) kararında anlatılan yargılama aşamaları (14.12.2022'de tutuklama, 24.1.2023 tarihli iddianame, on ay hapis, Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin istinafı esastan reddi, Yargıtay'ın bozması) bu dosyayla örtüşüyor; Anayasa Mahkemesine göre bölge adliye mahkemesi 25.9.2024'te beraat kararı verdi ve karar 10.10.2024'te kesinleşti (B. No: 2023/6433, 30.7.2025, §§ 3-9).

AİHM de doğruluğundan şüphe edilen bir bilgiyi tartışmayı ve aktarmayı ifade özgürlüğü içinde sayıyor. Bir cumhurbaşkanı adayının öldüğünü yazan sahte gazete nüshalarından söz ettiği için mahkûm edilen avukatın dosyasında Mahkeme, Sözleşme'nin 10. maddesinin doğru olmadığından kuvvetle şüphelenilen bir bilginin tartışılmasını ve yayılmasını yasaklamadığını, iç mahkemelerin başvurucunun seçmenleri kasten aldatmaya çalıştığını kanıtlayamadığını belirtti (Salov/Ukrayna, B. No: 65518/01, 6.9.2005, § 113).

Başkasının paylaşımını yeniden paylaşan kişi de yargılanabilir; bu durumda mahkeme bilginin kaynağını araştırmak zorundadır. 6 Şubat 2023 depreminden sonra bir iş merkezinin altında işkence merkezi bulunduğu ve enkaz içinde özel harekâtçıların olduğu yönündeki bir paylaşımı kendi hesabında yeniden paylaşan sanık bir yıl üç ay hapis cezası almıştı. 8. Ceza Dairesi, paylaşımı ilk yapan hesabın sahibi tespit edilmeden ve onun hakkında soruşturma ya da dava olup olmadığı araştırılmadan kurulan hükmü eksik inceleme nedeniyle bozdu (E.2025/2906, K.2025/10621, 15.12.2025). Öğretide yeniden paylaşım ve beğeninin, içeriğin benimsenip benimsenmediğini gösteren sunuluş biçimine göre ele alınması gerektiği savunuluyor (Balcı/Çakır, 2023, s. 8). Yeniden paylaşırken eklediğiniz yorum, soru ya da “doğru mu?” gibi bir not bu yüzden dosyada önem taşır.

Cezası, HAGB, erteleme ve kanun yolları

Aşağıdaki tablo cezayı, artırım nedenlerini ve davanın usulünü belirleyen kuralları gösteriyor. Mahkûmiyet hâlinde neyle karşılaşabileceğinizi ve hangi kanun yoluna hangi kararla gideceğinizi buradan görebilirsiniz:

Kanun basın ve yayın yolunu her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınları kapsayacak biçimde tanımlar (TCK m. 6/1-g). Yargıtay'a ve Anayasa Mahkemesine gelen dosyalarda verilen cezalar şunlardı: Tatvan'daki gazeteciye on ay (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E.2023/4112); deprem paylaşımını yeniden paylaşan sanığa 218. maddedeki artırımla birlikte bir yıl üç ay (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E.2025/2906); Küçükçekmece'deki bir avukata bir yıl altı ay yirmi iki gün hapis (Eyyup Akıncı, B. No: 2023/101443, 18.5.2026, § 29). Yargıtay deprem dosyasını başka bir nedenle bozduğu için sosyal medya paylaşımında 218. maddenin uygulanmasını tartışmadı.

Hükmolunan ceza iki yıl veya daha azsa mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması ve mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması gerekir; sanık beş yıl denetimde kalır (CMK m. 231/5, 6, 8). 1.6.2024'ten beri, 7589 sayılı Kanunla yeniden yazılan hâliyle de, HAGB kararına karşı yol istinaftır (m. 231/12); bu tarihten önce verilen HAGB kararlarında itiraz yolu uygulanır (CMK geçici m. 6/2-a, b). 217/A, bölge adliye mahkemesi kararının ceza miktarına bakılmaksızın temyiz edilebildiği suçlar arasındadır (m. 286/3-a-7). Yargıtay Ceza Genel Kurulu, bu listedeki bir suç olan 2911 sayılı Kanun m. 32'ye ilişkin bir dosyada, listedeki bütün suçlar için geçerli gerekçeyle, HAGB üzerine verilen bölge adliye mahkemesi kararının da temyiz edilebileceğine, bu suçlarda ceza süresinin temyiz bakımından önemi olmadığına karar verdi (E.2026/81, K.2026/478, 16.9.2026). İstinaf ve temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1, 291/1).

Suç kamu barışına karşı işlendiği için savcı şikâyet aramadan, ihbar üzerine ya da kendi tespitiyle soruşturma başlatır; şikâyetten vazgeçmek davayı düşürmez. Bir paylaşımı bildirmek isteyen kişi Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa ihbarda bulunur (CMK m. 158/1). Suçtan doğrudan zarar görmeyen ihbarcı davaya katılamaz: Yargıtay, 217/A davasında katılma kararı verilmiş şikâyetçi bir kurumun temyiz istemini bu gerekçeyle reddetti (8. Ceza Dairesi, E.2026/394, K.2026/1858, 11.2.2026).

Gözaltı, tutuklama ve adli kontrol

Kanuna göre sadece adli para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez (CMK m. 100/4). 217/A'nın üst sınırı üç yıl olduğu için bu yasak uygulanmaz. Suç, tutuklama nedeninin var sayılabildiği katalog suçlar arasında da yoktur (m. 100/3). Sulh ceza hâkimi bu yüzden kaçma ya da delil karartma şüphesini somut olgularla göstermek ve tutuklamanın beklenen cezayla ölçülü olduğunu açıklamak zorundadır (m. 100/1-2). Öğretide, mahkûm olsa bile çoğu zaman cezaevine girmeyecek bir kişinin bu suçtan tutuklanabilmesinin ölçülülük sorunu doğurduğu vurgulanıyor (Küçük, 2024, s. 30-31). Sinan Aygül (2) kararındaki başvurucu bu suçtan 14.12.2022'de tutuklanmış, sekiz gün sonra tahliye edilmişti (§§ 3-5).

Soruşturma evresinde tutukluluk, ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde altı ayı geçemez (m. 102/4); 217/A asliye ceza mahkemesinin görevindedir. Hâkim tutuklama yerine adli kontrol de uygulayabilir. Anayasa Mahkemesi tutuklama kararında adli kontrolün neden yetersiz kalacağının gerekçelendirilmesini arıyor (Kazım Güleçyüz, B. No: 2024/63578, 6.5.2026, § 21). Anayasa Mahkemesi, Küçükçekmece'deki avukat hakkında verilen konutu terk etmeme yükümlülüğüne ilişkin şikâyeti tutuklama şikâyetleri gibi Anayasa'nın 19. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında inceledi (Eyyup Akıncı, § 48).

Tutuklama ya da adli kontrol kararına karşı, kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren hâkimliğe dilekçe vererek itiraz edersiniz (CMK m. 268/1); usulü tutukluluğa itiraz yazısında. Dilekçede, hâkimin beş unsurdan hangilerini delille gösteremediğini tek tek yazın. Paylaşım olgu mu yorum mu, yaydığınız anda ne biliyordunuz, bilgi iç ve dış güvenlik, kamu düzeni ya da genel sağlıkla ilgili mi, kamu barışını bozmaya elverişli mi, amacınız neydi: her soruya dosyadaki belgeyle cevap verin. Anayasa Mahkemesi sosyal medya paylaşımına dayanan tutuklamalarda kuvvetli suç belirtisini, paylaşımın isnat edilen suçun kanuni unsurlarını taşıyıp taşımadığına bakarak arıyor. Taziye paylaşımı nedeniyle terör örgütü propagandası suçlamasıyla tutuklanan bir gazetecinin dosyasında Mahkeme, soruşturma makamlarının suçun unsurlarını gösteremediğini belirterek kişi hürriyetinin ve ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar verdi (Kazım Güleçyüz, §§ 24-25, 27, 34). Karar başka bir suçla ilgili; ama aynı inceleme yöntemi 217/A tutuklamasına karşı yapılacak başvurunun iskeletini verir.

Savcılık çoğu zaman paylaşım için erişim engeli de ister. Küçükçekmece'deki dosyada sulh ceza hâkimliği paylaşımın yanıltıcı bilgi içerdiğini belirterek yayından çıkarılmasına ve erişimin engellenmesine karar verdi (Eyyup Akıncı, § 12). Kimliği belirlenemeyen bir hesap için Cumhuriyet savcısı, faile ulaşmak için gerekli bilgileri sosyal ağ sağlayıcının Türkiye'deki temsilcisinden ister (5651 sayılı Kanun ek m. 4/5). Erişim engeline karşı yol ve Anayasa Mahkemesinin ölçütleri erişim engeli kararlarına karşı AYM ve AİHM yazısında.

İfadeye çağrıldıysanız: soruşturmada savunma

Çağrı kâğıdında sıfatınızın şüpheli mi tanık mı olduğuna bakın. Küçükçekmece'deki dosyada avukat önce paylaşımındaki iddialar hakkında tanık olarak çağrıldı (Eyyup Akıncı, § 6). Davete uymayınca Başsavcılık resen inceleme yaptı, paylaşımın gerçek olgulara dayanmadığı kanaatine vardı ve sıfatını şüpheliye çevirdi (§ 8). Ardından ifadeye gelmediği, adresinde bulunamadığı ve telefonla gelmeyeceğini söylediği gerekçesiyle yakalama emri istedi; sulh ceza hâkimliği yakalama emri verdi (§§ 9-10). Şüpheli olarak ifade verirken susma ve müdafi yardımından yararlanma hakkınız vardır (CMK m. 147); bu hakların kullanımı ve savcılık ifadesi ile hâkim sorgusunun farkı ifade ve sorgu yazısında.

Savunma, tablodaki beş unsura cevap verir. Bilginin kaynağını (bir haber sitesi, resmî açıklama, görgü tanığı ya da kendi gözleminiz) ve paylaştığınız saatte kamuya açık olan açıklamaları belgeleyin. Paylaşımın bir olgu mu, yoksa yorum, soru ya da eleştiri mi olduğunu açıklayın. Kamu barışını bozmaya elverişliliği gösteren olguları, örneğin paylaşımın kaç kişiye ulaştığını ve nasıl bir tepki doğurduğunu, savcılık ortaya koymak zorundadır (norm kararı, § 38); iddianame yalnız etkileşim sayısına dayanıyorsa bunun elverişliliği göstermediğini savunun. Küçükçekmece'deki dosya bu iki unsurun ne kadar tartışmalı olduğunu gösteriyor: ilk derece mahkemesi avukatın paylaşımını somut bir temele dayandıramadığını kabul ettiği hâlde, panik saikinin ve kamu barışını bozmaya elverişliliğin kanıtlanmadığını belirterek beraat kararı vermişti. Bölge adliye mahkemesi bu gerekçeyi yetersiz bulup bozdu, yeniden yapılan yargılamada mahkeme bir yıl altı ay yirmi iki gün hapis ve HAGB kararı verdi (Eyyup Akıncı, §§ 27-29). Saik ve elverişlilik üzerine somut olgu sunmak savunmanın merkezidir.

İnternet haber siteleri için ayrıca bir süre kuralı vardır. Basın Kanunu'na göre internet haber siteleri yoluyla işlenen suçlarda dava, suç ihbarının yapıldığı tarihten itibaren dört ay içinde açılmalıdır; bu süre bir muhakeme şartıdır (5187 sayılı Kanun m. 26). Kişisel sosyal medya hesabındaki paylaşım bu kapsama girmez: Küçükçekmece'deki basın ihtisas mahkemesi, avukatın paylaşımının Basın Kanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle iddianameyi iade etti; Başsavcılık iddianameyi başka bir asliye ceza mahkemesine verdi (Eyyup Akıncı, §§ 20-21).

Paylaşım avukatlık görevinden doğuyorsa soruşturma Adalet Bakanlığının iznine bağlıdır (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 58). Avukat olan şüpheli, takip ettiği dosyalarla bağlantıyı ilk ifadesinde açıklar ve izin şartını itiraz dilekçesinde ileri sürer; Anayasa Mahkemesinin bu konudaki kararı aşağıda.

Anayasa Mahkemesi 217/A hakkında ne dedi?

132 milletvekilinin açtığı iptal davasında Anayasa Mahkemesi 217/A'nın Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi (E.2022/129, K.2023/189, 8.11.2023; RG 23.2.2024, 32469). Çoğunluk, suçun unsurlarının açık olduğunu ve kuralın kamu düzenini ve güvenliğini koruma amacı taşıdığını kabul etti (§§ 29, 31). Ölçülülük sonucunu üç noktaya dayandırdı: temel hâl için öngörülen yaptırımın türü ve miktarı, nitelikli hâllerdeki artırım oranı ve hükme karşı istinaf ile temyiz imkânı (§ 39). Karar oyçokluğuyla verildi; toplantıya katılan 14 üyeden 6'sı karşıoy kullandı. Başkan Zühtü Arslan karşıoy yazısında “gerçeğe aykırı bilgi” ve “kamu barışını bozmaya elverişli” kavramlarının belirsiz olduğunu, benzer suçlarda (TCK m. 215, 216) aranan açık ve yakın tehlike ölçütünün bu maddede bulunmadığını ve üç yıla kadar hapis öngören kuralın caydırıcı etki doğuracağını yazdı (karşıoy, §§ 5-10, 17); diğer karşıoy yazıları da belirlilik ve ölçülülük üzerinde birleşti.

Ret kararı savunma için de bir çerçeve kurar. Çoğunluk, kuralı Anayasa'ya uygun bulurken unsurları şöyle tarif etti (§§ 18-29, 38). Değer yargıları suçun dışında kalır ve gerçeklik olgusal temele göre ölçülür. Paylaşan bilginin gerçeğe aykırı olduğunu yaydığı anda bilmelidir. Kamu barışını bozmaya elverişliliği mahkeme delil ve olgularla gösterir; saik yoksa suç yoktur (§§ 22-27, 38). Mahkûmiyet kararı bu güvencelerden birini atlıyorsa sanık bunu istinaf ve temyiz dilekçesinde ilgili paragraf numarasıyla ileri sürer; aynı itiraz Anayasa Mahkemesine yapılacak başvurunun da dayanağıdır. Avrupa Konseyinin Venedik Komisyonu, madde henüz kanun teklifiyken verdiği acil görüşte terimlerin yeterince açık olmadığını, bilginin gerçekliğini değerlendirecek ölçütlerin kanunda yer alması gerektiğini belirtmiş ve Türk makamlarına teklifi yasalaştırmamalarını tavsiye etmişti (CDL-PI(2022)032, 7.10.2022, §§ 87, 93).

Bireysel başvuruda karar sayısı henüz az. Anayasa Mahkemesinin 11.11.2026'ya kadar yayımladığı kararlardan tam metnini taradığımız 16.204 karar içinde 217/A suçlamasının konu olduğu iki karar var ve ikisi de soruşturma evresindeki özgürlük kısıtlamasıyla ilgili.

Eyyup Akıncı (B. No: 2023/101443, 18.5.2026) kararında avukat olan başvurucu, Küçükçekmece Adliyesinde bazı tutuklama ve tahliye kararlarının rüşvetle verildiğini ima eden bir paylaşım yapmıştı (§ 5). Hakkında 217/A'dan soruşturma açıldı, konutu terk etmeme ve yurt dışına çıkmama adli kontrolüne tabi tutuldu (§ 16). Anayasa Mahkemesine göre başvurucu, biri müdafiliğini yaptığı, diğerini vekâleti olmadan takip ettiği iki dosyada var olduğunu ileri sürdüğü usulsüzlükleri sosyal medyada aktarıyordu (§ 56). Mahkeme eylemin niteliğini mesleki görevle olan bağın belirlediğini, paylaşımın sosyal medyada yapılmasının bu bağı koparmadığını belirtti (§§ 55-56). Bu yüzden Avukatlık Kanunu'nun 58. maddesi uyarınca Bakanlık izni gerekiyordu; izin alınmadan başlatılan soruşturmada verilen ev hapsi kanuna aykırıydı (§ 58). Mahkeme oybirliğiyle kişi hürriyetinin ihlal edildiğine karar verdi ve 125.000 TL manevi tazminata hükmetti (§§ 59, 63); ifade özgürlüğü şikâyetini ayrıca incelemedi (§ 60). Ceza davasında ise karar tarihinde HAGB kararına karşı istinaf incelemesi sürüyordu (§ 29).

Sinan Aygül (2) (B. No: 2023/6433, 30.7.2025) kararında başvurucu, bu suçtan tutuklanmasının hukuka aykırı olduğunu ve tutuklamanın ifade ve basın özgürlüğünü de ihlal ettiğini ileri sürmüştü (§ 11). Anayasa Mahkemesi karar verdiğinde dava beraatle kesinleşmişti. Mahkeme, beraat eden kişinin tutuklama nedeniyle uğradığı zararı CMK m. 141'deki tazminat yoluyla isteyebileceğini, bu yol tüketilmeden yapılan başvuruyu incelemenin bireysel başvurunun ikincil niteliğiyle bağdaşmadığını belirtti ve kişi hürriyeti şikâyetini başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez buldu. İfade ve basın özgürlüğü iddialarını ise tazminat davasında dikkate alınacakları gerekçesiyle incelemeyi gerekli görmedi (§§ 13-16 ve hüküm A).

İfade özgürlüğüne yapılan her müdahale kanunla öngörülmüş olmalı, Anayasa'da sayılan bir amaca dayanmalı, demokratik toplumda gerekli ve ölçülü olmalıdır (Anayasa m. 13, 26; norm kararı, §§ 14-16). Bir 217/A mahkûmiyetine karşı başvuran kişi bu şartları derece mahkemesinin gerekçesi üzerinden tartışır; hakaret ve propaganda mahkûmiyetlerinde Anayasa Mahkemesinin derece mahkemesinden nasıl bir denge beklediği ifade özgürlüğü: hakaret ve propaganda sayfasında.

Anayasa Mahkemesine ve AİHM'e ne zaman başvurulur?

Tutuklama ya da adli kontrol kararına itiraz reddedilince Anayasa Mahkemesine 30 gün içinde başvurursunuz (6216 sayılı Kanun m. 47/5). Başvuruda kişi hürriyeti şikâyetini ve ifade özgürlüğü şikâyetini ayrı ayrı yazın, tutuklamaya dayanak yapılan paylaşımı tek tek gösterin; tutuklama şikâyetlerinde Mahkemenin ölçütleri tutuklamaya karşı bireysel başvuru sayfasında, gazetecilerin tutuklanmasına ilişkin AYM ve AİHM kararları gazetecilerin tutuklanması yazısında. Başvuru Anayasa Mahkemesinde beklerken dava beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla biterse Anayasa Mahkemesi önce CMK m. 141'deki tazminat yolunun kullanılmasını ister ve tedbirin ifade özgürlüğüne etkisinin de o davada gözetileceğini belirtir (Sinan Aygül (2), §§ 14-15; Yalçın Düzgün [GK], B. No: 2021/23140, 29.5.2024, § 23). Tazminat başvurusunun yeri ve süresi haksız tutuklama tazminatı yazısında.

Mahkûmiyet ya da HAGB kararına karşı önce istinaf, sonra temyiz yoluna gidilir. Anayasa Mahkemesine başvuru süresi Yargıtay kararının öğrenilmesinden itibaren 30 gündür; sürenin hangi günden başladığı AYM başvuru süresi ne zaman başlar yazısında, Mahkemenin karar ve ihlal sayıları AYM Bireysel Başvuru Raporu 2026 sayfasında. İfade özgürlüğü şikâyetinin istinaf ve temyiz dilekçelerinde de ileri sürülmüş olması gerekir: Anayasa Mahkemesine göre başvurucu şikâyetini önce ve süresinde yetkili yargı mercilerine usulüne uygun olarak iletmelidir (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, B. No: 2012/403, 26.3.2013, § 17). İfade özgürlüğü ihlalini açıkça adlandıran ve norm kararının paragraflarına dayanan itiraz bu şartı karşılar.

AİHM'e, Anayasa Mahkemesinin kararı size ya da avukatınıza bildirildikten sonra dört ay içinde başvurulur (AİHS m. 35/1); sürenin hesabı AİHM başvuru süresi yazısında. HUDOC'ta 15.11.2026 itibarıyla 217/A'ya dayanan bir mahkûmiyet ya da tutuklama hakkında verilmiş AİHM kararı bulunmuyor. Mahkemenin konuya yakın ölçütü, doğruluğundan şüphe edilen bilginin tartışılmasını koruyan ve kasten aldatma amacının kanıtlanmasını arayan Salov kararındadır (§ 113). Paylaşım bir kesime yönelik kin ve düşmanlık içeriyorsa suçlama TCK m. 216'ya dayanır; o suçun unsurları ve Anayasa Mahkemesinin bu alandaki kararları halkı kin ve düşmanlığa tahrik yazısında.